Αχ

ΤΟ ΑΧ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011

2011-12-22T19:45:00.023+02:00

ΕΣΕΙΣ ΔΕΝ ΗΡΘΑΤΕ

Έφτασε ο καιρός που πιάσαν βάρδια η ροδιά και η κυδωνιά με τους εξαίσιους

καρπούς τους σαν λιμπά του κριαριού ή σαν βυζιά της Αφροδίτης, της Ελένης, της Ιστάρ,
της Ιφιάνασσας…ώ Περσεφόνη!

Έφτασε ο καιρός που ’χουν βαρύνει τα κλωνάρια της ελιάς.

(Με το ηλιόχτενο αλαφρώνεις τα κλωνάρια της ελιάς ή με λιοράβδι... μα, τι

λέγαμε;)

Έφτασε ο καιρός που φύτρωσαν τα μωβ άγρια κρίνα στους αγκόθους των αγρών.

Έφτασε ο καιρός που τα κυκλάμινα φωτίζουνε τις βόρειες πλαγιές της

Μεσογείου.

Έφτασε ο καιρός που φύτρωσαν στις όχθες του Αχελώου οι κρόκοι που ’χουνε το

χρώμα φεγγαριού τεσσάρων ημερών.

Ήρθανε όλα όπως κάθε χρόνο.

Όμως εσείς οι νύμφες μου, εσείς οι αγαπημένες μου δεν ήρθατε.

Δεν ήρθες ούτ’ εσύ που ήσουν ομορφότερη απ’ το μωβ άγριο κρίνο των αγρών.

Δεν ήρθες ούτ’ εσύ που ήσουν ομορφότερη απ’ τ’ ανήριθμα κυκλάμινα στις

βόρειες πλαγιές της Μεσογείου.

Δεν ήρθες ούτ’ εσύ που ήσουν ομορφότερη απ’ τον κρόκο ή το νέο φεγγάρι των

τεσσάρων ημερών.

Ήρθανε όλα όπως κάθε χρόνο.

Όμως εσείς, οι νύμφες μου, εσείς, οι αγαπημένες μου, δεν ήρθατε.

ΚΙ ΑΛΛΕΣ ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ

Τα φύλλα ο άνεμος φορεί σα δράκος τις φολίδες·

αχ τέτοιο ζώο μαγικό ποτέ σου εσύ δεν είδες.

Έντερα, βλέννες και οστά, αίματα…. Ecce homo!

Κι όμως εράσμια δορά σκεπάζει αυτό τον τρόμο.

Όλα είναι ψευδαίσθηση, όλα του νου μας μάγια.

Το ’ξερε ο Δημόκριτος, το ’πε κι ο Ντεσιμάγια.

«Η Γη» μού λες «απέραντη είναι οστεοθήκη.

Κι όμως δορά πανέμορφη σκεπάζει αυτή τη φρίκη».

Μόνος κοιμούμαι και ξυπνώ, μόνος μου και μιλάω

και των δακρύων τα τσαμπιά, μόνος μου τα τρυγάω.

Γεύτηκα ως κατάβαθα και ομορφιά και φρίκη.

Κι έμεινα λάμψη μαχαιριού έξω από τη θήκη.

Αχ βρε ζωή, ποιος από με, σε αγαπά πιο πάνω;

Κ’ είναι αυτός ο λόγος μου που θέλω να πεθάνω.

Αχ βρε ζωή, μέγας για σε, ο έρωτάς μου καίει

κ’ είν’ απ’ αυτό που ο Θάνατος μέσα στο νου μου πνέει.

Του Γαλαξία έριξες το δίχτυ να με πιάσεις

μα όντας σκέψη δεν μπορείς ποτέ να με προφτάσεις.

(Από τα τελευταία τεύχη του περιοδικού Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ)

ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΓΙΑ ΕΝΟΧΛΗΤΙΚΑ

ΕΝΤΟΜΑ

Τάβανε πάνω μου ακουμπάς σαν καύτρα του τσιγάρου·

ψίχουλο όντας φτερωτό, γίνε τροφή του Χάρου.

Μύγες που λύπη και θυμό πάντα μού προκαλείτε

αν με πειράξετε κουτές στο Τίποτε θα μπείτε.

Σφήκα διψάς και πάνω μου σ’ αφήνω να καθίσεις

μα πρόσεχε τον πούτσο μου να μην τον ακουμπήσεις.

Αίμα μού πίνεις κούνουπα· πολύ σκληρός ο φόρος

κι ας ήσουν του Μελέαγρου* ο αγγελιοφόρος.

(Που αν την ερωμένη του πήγαινες και ξυπνούσες

τη λεοντή που σου ’ταξε αμέσως θ’ αποχτούσες.

Μα πώς κατάντησες εσύ του ποιητή ο φίλος

να γίνεις επικίνδυνος σα λυσσασμένος σκύλος;

Μα πώς κατάντησες εσύ, να τόνε παίρνεις πίπα

του ποιητή σα να ’σουνα κάποια πουτάνα σκνίπα;)

_________________

*Μέγας ποιητής της ύστερης κλασικής αρχαιότητος, Συροφοίνιξ την καταγωγή, που πέρασε τον πολυετή βίο του στην
νήσο Κω.

ΠΕΝΤΕ ΣΑΤΥΡΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Είσαι ωραία μα θεά γίνεσ’ εσύ ολόιδια

όταν σε βλέπω μ’ ανοιχτά και σηκωμένα πόδια.

Είσαι σοφή σαν Αθηνά, στο κάλλος Αφροδίτη

γι’ αυτό και ισόβιο μ’ έκανες μες στο μουνί σου δύτη.

Συχώρεσέ με κούκλα μου αν κάποτε σε σκιάζω,

απ’ την πολύ μου ηδονή είναι που εγώ φωνάζω.

Άσχημη είσαι και κουτή γι’ αυτό και πάω μ’ άλλες·

που λες πως είναι χύσιμο του ιδρώτα μου οι στάλες.

Είσαι ωραία μα κουτή και πόσο να σ’ αντέξω

μόνο το σπέρμα κοινωνάς, το πνεύμα χύνετ’ έξω.

TO BE OR NOT TO BE

Βρέθηκε στον καθρέφτη του μπροστά.

To be or not to be αναρωτήθηκε.

To be απάντησε και σπάζει τον καθρέφτη.

ΚΙ ΑΛΛΕΣ ΔΥΟ ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ

Στον Σπύρο Σιάμο και στη Φιόρη-Αναστασία Μεταλληνού.

Ολόγυμνος στην αμμουδιά κ’ η θάλασσα ένδυμά του

που τ’ άπλωσε κι ευφραίνεται με το πλατάγισμά του.

Κόκκινη πύλη του ναού ο δύων ήλιος μοιάζει

κ’ η θάλασσα κυματιστή κουρτίνα τον σκεπάζει.

Η ΑΛΛΗ

Στον Γιώργο Γερνά, στο Σπύρο Κάνουρα

«Έχω προσέξει» μου ’πε «τελευταία

πως όταν κάνουμ’ έρωτα τα μάτια σου τα κλείνεις.

Σκέφτεσαι κάποιαν άλλη; Πες μου το».

Και είπα:

«Όχι, δεν σκέφτομ’ άλλη. Εσένα σκέφτομαι,

στα δεκαεφτά σου». Και μου απάντησε:

«Κι εκείνη άλλη είναι ρε γαμώ το. Ε;

Άλλη δεν είναι;» Κι έμπηξε τα κλάματα.

Μ’ ΑΛΛΗ ΚΑΜΜΙΑ

Μ’ άλλη καμμιά δεν ξεδιψώ· πάντα μού μένει κάτι

που μου κεντρίζει το κορμί. Ώ έξοχη αυταπάτη

αχ λύτρωσέμε, πάρτο μου, του πόθου μου το αλάτι.

ΓΙΑNΓΚ ΚΑΙ ΓΙΝ

Στον Βαγγέλη και στον Νίκο Τσουκάρα

Πάνω απ’ το ποτάμι, το γεφύρι και τον μύλο

πάνω απ’ τις πολλές πορτοκαλιές

πλαγιά κλιμακωτή με τους μπαχτσέδες και τα σπίτια.

Εκεί μένει ο Γέρος και ο Γιος.

Φίλοι μου. Με καλούν κάπου και πότε

να φάμε οι τρεις μαζί.

Κάποια στιγμή ο Γιος μιλάει για τη μάνα του.

Τότε ο Γέροντας ακίνητος κοιτάζει χαμηλά στον τοίχο απέναντι

περίλυπος και σιωπηλός, τα χέρια του κινώντας

σα να κρυώνουν και του λείπουνε οι τσέπες.

Η μια καμπυλωμένη χούφτα μες στην άλλη

στην κυκλική τους κίνηση μου φέρνουνε στο νου

τα δυο στοιχεία του σοφού ταοϊσμού.

Ραΐνα, Τετάρτη 23 Νοεμβρίου 2011

ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ

Στον εαυτό μου και στον Νίκο που έφυγε. Σε όλους που έμειναν ενώ έχουν φύγει.

Τόσο πολύ φτωχός που πια η ομορφιά δεν τον φοβάται και του ρίχνει φύλλα από

μάλαμα στα γόνατα στους ώμους στους αγκώνες.

Κι έχοντας λησμονήσει αυτός κάθε γραφή τον περιβάλλουν λαμπερά θαυμαστικά

των δέντρων καθώς πέφτουν οι σταγόνες.

ΤΑ ΔΥΟ ΕΠΙΠΕΔΑ

Όταν οι μαθητές ζήτησαν από τον Ιησού να τους μιλήσει για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, «ποιος τέλος πάντων είναι αυτός ο άνθρωπος;», ο Ιησούς τους είπε: «Ανάμεσα στους ανθρώπους που γεννήθηκαν από γυναίκα (πρώτη γέννηση), δεν υπάρχει ανώτερος από τον Ιωάννη. Όμως κι ο κατώτερος στον κόσμο του πνεύματος (δεύτερη γέννηση) είναι ανώτερος από τον Ιωάννη».

{{ Πρώτη και δεύτερη γέννηση: Είναι ακριβώς αυτό που λένε οι στίχοι του Ερωτόκριτου, και που ο Σεφέρης* τους χρησιμοποίησε αρχικά σαν προμετωπίδα στη «Στροφή» και που κατέληξαν να είναι η προμετωπιδα όλου του ποιητικού του έργου:

Για μένα όλα σφάλασσιν και πάσιν άνω κάτω

για με ξαναγεννήθηκεν η Φύση των πραμάτω.

Χωρίς να σφάλλουν τα πάντα, δεν ξαναγεννιέται η φύση των πραμάτω. }}

Ο Ρώσος φιλόσοφος Μπόρις Μουράβιεφ που στο βιβλίο του «Γνώση» φέρνει στο φως την εσωτερική παράδοση του Χριστιανισμού, αναλύοντας τούτη την παράγραφο του Ευαγγελίου, μας λέει πως ο Ιησούς μιλούσε για τα δυο επίπεδα στα οποία χωρίζεται ο κόσμος των ανθρώπων. Μιλούσε για τον άνθρωπο του ψυχολογικού επιπέδου, (που δεν έχασε την ψυχή του ώστε να την αποχτήσει ξανά συνειδητά). Και για τον άνθρωπο του πνευματικού επιπέδου (που έχασε την ψυχή του και την έχει αποχτήσει ξανά συνειδητά). Όμως ας γίνω περισσότερο σαφής και συγκεκριμένος: Ο Ιησούς μιλούσε για τον ηθικό-κοινωνικό άνθρωπο από τη μια, και για τον ένθεο-συμπαντικό άνθρωπο από την άλλη

Ο Ιωάννης, όντας ένας φαρισαίος, δηλαδή ένας εξωτερικός άνθρωπος (η λέξη «φαρισαίος» δεν είναι προσβλητική), όντας ένας άνθρωπος του ψυχολογικού επιπέδου, ένας άνθρωπος που αγνοεί τους νόμους του πνεύματος, θεωρούσε σημαντικά, πράγματα που είναι ασήμαντα για τον κόσμο του πνεύματος. Ο Ιωάννης επικέντρωνε την προσοχή του σε θέματα ηθικής. Όμως η ηθική είναι κάτι που διαφέρει από τόπο σε τόπο, από εποχή σε εποχή, από κοινωνία σε κοινωνία. Στις κοινωνίες του Τροπικού, αν γυρίσεις να κοιτάξεις τη γυναίκα του άλλου σε οδηγούν στη σφαγή. Στο Βορρά, αντίθετα, το να μην κοιμηθείς με τη γυναίκα του ανθρώπου που σε φιλοξενεί, θεωρείται προσβολή. Αλλά, η μαχαιριά στο στήθος, είτε στον τροπικό κόσμο είτε στον πολικό, είναι μαχαιριά. Όπως και η πείνα είναι παντού και πάντοτε πείνα, ο πόνος παντού και πάντοτε πόνος, η ηδονή παντού και πάντοτε ηδονή. Και για να νοιώσουμε πιο καλά, μες από τη γλώσσα μας το θέμα τούτο, αρκεί να εννοήσουμε τη διαφορά ήθους και ηθικής. Έχω «ηθική» σημαίνει, συμπεριφέρομαι σα να έχω ήθος, ενώ στην πραγματικότητα διέπομαι από κοινωνικούς νόμους. Έχω «ήθος» σημαίνει είμαι ένθεος, έχω μέσα μου θεό (το σωκρατικό δαιμόνιο) και συμπεριφέρομαι σύμφωνα με όσα αυτός μου υπαγoρεύει.

Ο Ιωάννης κατηγορούσε τον Ηρώδη για το ότι εκείνος είχε ερωμένη του τη γυναίκα του αδερφού του. Ο Ιωάννης δε νοιαζόταν για την καρδιά του Ηρώδη αλλά για το ποιαν είχε στο κρεβάτι του ο Ηρώδης. Ο Ιωάννης ούτε τους νόμους του πανίσχυρου έρωτα γνώριζε, ούτε την αξία που έχει η καθαρή καρδιά. Αντίθετα, ο Ιησούς, όταν έφεραν μπροστά του τη μοιχαλίδα, για να τον παγιδεύσουν, τους είπε: «Όποιος ποτέ του δεν σκέφτηκε να μοιχεύσει, ας ρίξει πρώτος την πέτρα». Προσοχή. Δεν είπε «όποιος ποτέ του δεν έχει μοιχεύσει», αλλά «όποιος ποτέ του δεν σκέφτηκε να μοιχεύσει». Το να μην μοιχεύσεις για τον κόσμο του πνεύματος, δεν λέει τίποτε. Δεν μοίχευσες επειδή δεν μπόρεσες. Δεν μοίχευσες επειδή φοβόσουν τα επακόλουθα. Δεν μοίχευσες γιατί ήσουν σιδεροδέσμιος. Πολλοί είναι αυτοί που δεν μοιχεύουν. Όμως δεν υπάρχει κανείς ο οποίος έχει σώας φρένας και υγιή λίμπιντο που να μην έχει σκεφτεί να μοιχεύσει, που να μην έχει λιμπιστεί την περαστική ή τον περαστικό, τον γείτονα ή τη γειτόνισσα, τον κάποιον στην αγορά ή την κάποια. Ο Ιωάννης κρίνει τον άνθρωπο «εξωτερικά», βάσει των ηθικών κανόνων της εποχής του, του τόπου του, της κοινωνίας στην οποία ζει. Ο Ιησούς κρίνει τον άνθρωπο «εσωτερικά», βάσει των νόμων του πνεύματος, που ισχύουν παντού και πάντα, με τον ίδιο τρόπο. Δεν τον ενδιαφέρει ποιον έχει κανείς στο κρεβάτι του αλλά τι έχει στη συνείδησή του. Και ξεκαθαρίζει: «οι πόρνες προηγούνται όλων στην βασιλεία των ουρανών».

Στο ψυχολογικό επίπεδο, αν γίνει δίκη, θεωρείται σωστό ο αδερφός να υπερασπίσει τον άδικο αδερφό, ο φίλος να υπερασπίσει τον άδικο φίλο. Όμως εκείνος που ανήκει στο πνευματικό επίπεδο υπερασπίζει μόνο αυτόν που έχει δίκιο, χωρίς να λαμβάνει υπόψιν του αν ο δικαζόμενος είναι ξένος ή αδερφός, εχθρός ή φίλος. Στο πνευματικό επίπεδο σημασία έχει το τι πράγματι συμβαίνει κι όχι αυτό που δολίως φανερώνεται ότι συμβαίνει.

Στο ψυχολογικό επίπεδο το οποίο εκπροσωπεί ο Ιωάννης, φυτρώνουν όλα τα άνθη του κακού: Οιδιπόδειο σύμπλεγμα, καϊνικό σύμπλεγμα, εύκολη, αβασάνιστη κριτική προς τον πλησίον, κι ακόμα, δικαιοσύνη χωρίς γνώση, οι νόμοι της κοινωνίας οι θεσπισμένοι από τους δυνατούς και καμωμένοι στα μέτρα τους. Η ζήλεια, ο φθόνος, ο δόλος, η προς το θεαθήναι καλοσύνη, η κατά φαντασίαν ιδιοκτησία, το «απέξω κούκλα κι από μέσα πανούκλα», το «δεν τρώω λάδι την Τετράδη» που ’λεγε ο Μακρυγιάννης «αλλά ροκανίζω των ανθρώπων τις καρδιές». Οι «ασβεστωμένοι τάφοι που μέσα είναι γεμάτοι σκουλήκια». Το «έχω οικογένεια, άρα είμαι καλός». Το «πάω κάθε Κυριακή στην εκκλησία άρα είμαι καλός». Το «φορώ κουστούμι και γραβάτα, άρα είμαι κύριος». Κύριος τίνος; Της μελλοντικής (αυριανής) σκόνης που είσαι ο ίδιος ή της μελλοντικής (αυριανής) σκόνης που είναι ο άλλος; Και το βρίσκεις τόσο σπουδαίο η σκόνη να φέρνεται ως αφεντικό στη σκόνη; Και το βρίσκεις τόσο σημαντικό να φέρνεται αλαζονικά η δική σου σκόνη στη σκόνη του πλησίον; Και πως διακρίνεις μέσα στο πλήθος της σκόνης τη δική σου σκόνη από τη σκόνη του άλλου;

__________________

* Σ’ όλες σχεδόν τις θρησκείες, ως αγίους τους θεωρούν τους ποιητές. Στην Αρχαία Ελλάδα τους αποκαλούσαν ισόθεους είτε αθάνατους θνητούς. Μόνο ο χριστιανισμός κράτησε μακριά τους ποιητές, σφετερίστηκε την αποστολή τους (και μάλιστα κάποτε τους πολέμησε ως αιρετικούς και πόρνους) διότι αυτοί με το να λένε τα πράγματα με τ’ όνομά τους είναι βλαβεροί στο Μεγάλο Μαγαζί της Εκκλησίας. Εξαιρέθηκαν οι δογματικοί, οι θεούσηδες, οι άχρηστοι για την ανθρωπότητα, μα χρήσιμοι στο Μαγαζί.

ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ, 500 μαντινάδες, ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗΣ, εκδόσεις τυπωθήτω ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΑΡΔΑΝΟΣ, δύο δείγματα:

Μέσα στη νύχτα να σε δει και το φεγγάρι ακόμα

που σαν προβάλλει είναι χλομό θα πάρει αμέσως χρώμα.

Φεγγάρι ο κόσμος σ’ αγαπά και οι ληστές ακόμα

γι γιατί για κάθε μυστικό έχεις κλειστό το στόμα

Ευχαριστώ όλους τους φίλους που μου στέλνουν τα βιβλία τους. Κι ευχαριστώ τους ελάχιστους εκείνους που μου στέλνουν τα περιοδικά τους και τις εφημερίδες τους δωρεάν, σεβόμενοι την επιλογή μου να ζω λιτά. Κι εγώ δεν τους αφήνω έτσι. Όταν μου ζητούν κείμενα, τους δίνω ό, τι φρεσκότερο έχω.

Ένα από αυτά τα έντυπα, είναι και το πανελλήνιας εμβέλειας κοζανίτικο περιοδικό Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Το διευθύνει ο Βασίλης Καραγιάννης. Απ’ όσα κάνει ο Καραγιάννης (περιοδικό, κείμενα, βιβλία) τίποτε δεν μου είναι αδιάφορο. Η ιδιοφυΐα του μπορεί να φανεί ακόμα και στο απλούστατο: Όταν του έστειλα το βιβλίο μου ΟΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΗΔΕΝΟΣ, το παρουσίασε με δυο λέξεις, κάνοντας συνάμα, με τις δύο αυτές, σοφά επιλεγμένες λέξεις, ίσως την πιο καλή, ίσως την πιο πλήρη «κριτική» που έχουν κάνει μέχρι σήμερα στο ποιητικό μου έργο: «Άγριος λυρισμός». Όλα σχεδόν που ειπώθηκαν για το έργο μου είναι σωστά. Μα το βασικό χαρακτηριστικό του βρίσκεται σ’ αυτές εδώ, τις δύο λέξεις του Βασίλη Καραγιάννη.

Από το τελευταίο τεύχος του περιοδικού του παίρνω και δημοσιεύω εδώ ένα ποίημά μου:

Ο ΡΑΓΙΣΜΕΝΟΣ ΚΟΥΒΑΣ

Γριά Σαμία της πηγής νεράκι κουβαλάει

με δυο αγγειά που το ’να τους ραγίστηκε στο πλάι.

Και χάνει από κει νερό κι έτσι στο σπίτι φτάνει

με το ελάχιστο νερό που να κρατεί προφτάνει.

«Συχώρα με καλή γιαγιά που αν και με γεμίζεις

μ’ ενάμισο κουβά νερό πάντα εσύ γυρίζεις».

Και η γριά του απαντά «Διόλου να μην λυπάσαι

και για τα όσα γίνονται ευτυχισμένος να ’σαι.

Λουλούδια έχ’ η στράτα μου μόνο απ’ τη μεριά σου

κι αυτό καλέ μου οφείλεται εις τη ραγισματιά σου».

Λέντας Λυβικού Πελάγους, Αύγουστος 2011

Ο ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ*

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΕ ΟΝΕΙΡΟ ΜΟΥ:

Όταν το Γύναιο της Ζάκυθος θα πάρει

βήμα δασκάλου και συντάσσει ιστορία

περί της Σμύρνης, του Αιγαίου, της Ηπείρου

και τη λαλιά μας προσπαθεί να την τουμπάρει,

θα κυβερνά των ανθελλήνων η φατρία·

η λευτεριά μας θα ’ναι πια σκιά ονείρου,

η λέξη «Έλλην» θα ’ναι πάλι μια βρισιά.

και προσδοκόμενη η κοσμοχαλασιά.

Πελασγικόν Λευκάδος, 21 Μαρτίου 2010

* Βέβαια δεν θα μπορούσα να ισχυριστώ ότι αυτά που μου είπε ο Σολωμός στον ύπνο μου, πράγματι μου τα είπε ο Σολωμός. Υποψιάζομαι ότι μάλλον οι φόβοι μου, οι χρόνο με τον χρόνο επαληθευόμενοι φόβοι μου, (που άλλωστε ήσαν και φόβοι των μεγάλων μας ποιητών, τους οποίους εξέφρασαν όσο ζούσαν), οι φόβοι μου λοιπόν χρησιμοποίησαν μιαν οικεία ποιητική μορφή κι έγιναν έκφραση.

Σημείωση:

Η μάνα μου διηγώταν ότι γύρω στο 1949 με 50, της έκλεψαν ένα γουρουνόπουλο. Μεγάλη απώλεια τις μέρες εκείνες που οι Γερμανοί και οι συνεργάτες τους μας έγδυσαν· τις μέρες εκείνες, μετά τον εμφύλιο όπου τα πάντα ήσαν σακατεμένα.

Η μάνα μου υποψιαζόταν, σχεδόν ήξερε, ποιας οικογένειας άνθρωποι έκλεψαν το γουρούνι, αλλά πώς να το αποδείξει;

Παραμονή του Αγίου Αθανασίου. Γονατιστή με κλάματα προσεύχεται στον άγιο του πατρικού χωριού της (Κερασιά Αιτωλίας) που την άλλη μέρα γιόρταζε. Με κλάματα ζητούσε να τη φωτίσει να βρει τρόπο να πάρει πίσω το γουρουνόπουλο. Στον ύπνος της ο Άγιος Αθανάσιος της παρουσιάζεται, όπως από μικρό παιδί τον ήξερε στην εκκλησιά του χωριού της και της λέει:

«Μη στενοχωριέσαι παιδί μου. Θα το πάρεις ξανά του γουρουνάκι. Μόλις ξυπνήσεις το πρωί, πάρε τη μάνα του γουρουνιού και πήγαινε έξω από την αποθήκη των ανθρώπων αυτών. Ζήτησέ τους ν’ ανοίξουν την πόρτα. Το γουρουνάκι θα τρέξει αμέσως στη μάνα του. Τότε χωρίς να μιλήσεις σε κανέναν, σέρνοντας τη γουρούνα σου γύρισε σπίτι σου. Το γουρουνάκι θ’ ακολουθήσει τη μάνα του χωρίς κανείς να τολμήσει να σου μιλήσει».

Η μάνα μου σαν ξύπνησε έκαμε ό, τι της είπε ο Άγιος και πήρε το γουρουνάκι πίσω.

Όταν το διηγώταν αυτό το περιστατικό, τόσο αυτή όσο και οι άλλοι, ισχυρίζονταν ότι όντως ο Άγιος Αθανάσιος βοήθησε τη μάνα μου. Εγώ τους έλεγα ότι ο ασυνείδητος εαυτός της, γνώστης των πάντων, παίρνοντας μια προσιτή προς την μάνα μου μορφή, φρόντισε να τη δασκαλέψει, αφού άλλωστε το είχε εκ βαθέων ζητήσει. Δεν έπειθα και πολύ με αυτά, αλλά τούτη η εξήγηση που έδινα (χωρίς ν’ αποκλείω με φανατισμό οτιδήποτε άλλο) ήταν για μένα η πιο σωστή εξήγηση του συμβάντος.

Και μιας και βρισκόμαστε κοντά στα θαύματα: Όντως στην Κεφαλλονιά κάθε χρόνο, την ίδια μέρα, στη γνωστή εκκλησιά, παρουσιάζονται εκείνα τα φίδια. Εκείνο όμως που οι παπάδες δεν γνωρίζουν είτε δεν θέλουν ν’ αποκαλύψουν, είναι ότι τέτοια περιστατικά γίνονταν και πριν τον χριστιανισμό. Δεν έχουν σχέση με την ορισμένη θρησκεία, μα πιθανότατα έχουν σχέση με τη χημεία που δημιουργούν: η πίστη-υποβολή, η ορισμένη ημέρα, αρώματα και ήχοι, οι πράξεις και οι τελετουργίες. Και αν ακόμη αυτά τα περί χημείας είναι λάθος, δεν είναι λάθος ότι αυτά τα περιστατικά συνέβαιναν από πάντα, και συμβαίνουν σε όλες τις θρησκείες. Δεν επιτρέπεται οι χριστιανοί να χρησιμοποιούν την άγνοια και να κρύβουν αλήθειες, βλάπτοντας έτσι την αλήθεια που ελευθερώνει.

ΥΓ.:

«…Και δεν πειράζει Γιάννη μου που φεύγ’ η νεολαία

σε άλλες χώρες. Μόνο εδώ; Παντού είναι ωραία».

Φίλος πασόκος μου ’λεγε. «Κι εξάλλου η Ελλάδα

όντας ιδέα, όπου πας, άσβεστη είναι δάδα…

Να ζεις μπορείς όπου στη γης και να ’σ’ ένας Σωκράτης

ελληνικά να σκέπτεσαι κ’ ελληνικά να πράττεις».

«Σίγουρα» είπα «ο λόγος σου δεν έχει ψέμμα ή δόλο·

μα γίνετ’ ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ αν ζεις στο Βόρειο Πόλο;

Εδώ «παν μέτρον άριστον», βουνά και παραλίες

και μες στο μέτρο πάντοτε έχει θερμοκρασίες.

Της ποικιλίας είν’ εδώ ο τόπος κ’ η εστία

που κάνει τον Πολύτροπο και τη Δημοκρατία.

Δεν είν’ ιδέα η Ελλάς, μα κλίμα, περιβάλλον,

γλώσσα που πλούτον σαν κι αυτής καμμιά δεν έχει άλλον.

Εδώ ερωτεύεσαι το απτό, το σύμπαν έχεις σπίτι

και ξεκινά η ανάγνωση απ’ τον Αποσπερίτη,

σε όλα τ’ άστρα εκτείνεται, μ’ ευφρόσυνη ευκολία

φτάνοντας στον Αυγερινό πού ’ναι η χρυσή τελεία.

Εδώ θεός αθάνατος κι άναρχος είναι η Φύση

άκτιστη κι αψεγάδιαστη τα πάντα έχει λύσει

μες στου ρυθμού της τα δεσμά τα εράσμια κ’ είναι δρόμοι

της λευτεριάς αλάθευτοι της φύσεως οι νόμοι.

Εδώ η ομορφότερη ενδυμασία πού ’χεις

είναι τ’ ολόγυμνο κορμί (ως το ’κανε ο Τσαρούχης

και οι αγγειοπλάστες μας, οι γλύπτες, κ’ οι ξωμάχοι)·

εδώ γυμνοί πηγαίναμε ακόμα και στην μάχη.

Εδώ δεν έχει τύραννο θεό που με διώξεις

όλους τους απειλεί. Εδώ, της Φύσεως τις όψεις

έχουμε για θεούς, ω ναι, έξη ωραία ζεύγη

της Αρμονίας οι αρμοί, τίποτε δεν ξεφεύγει

απ’ της Ανάγκης το ρυθμό που όντας δαχτυλίδι

στον εαυτό της ρέοντας πάντοτε ξαναδίδει

αυτό που παίρνει. Και σκοπό άλλο αυτή δεν έχει

απ’ το να τρέχει ακίνητη κι ακίνητη να τρέχει.

ΟΣΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ
(Από το περιοδικό Κοντέινερ, Δεκ. 2011, τεύχος 18)

ΩΝ ΤΟ ΣΚΗΝΟΣ ΧΡΗΖΕΙ, ΠΑΣΙ ΠΑΡΕΣΤΙΝ ΕΥΜΑΡΕΩΣ

ΑΤΕΡ ΜΟΧΘΟΥ ΚΑΙ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΗΣ. ΟΚΟΣΑ ΔΕ ΜΟΧΘΟΥ

ΚΑΙ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΗΣ ΧΡΗΖΕΙ ΚΑΙ ΒΙΟΝ ΑΛΓΥΝΕΙ, ΤΟΥΤΩΝ

ΟΥΚ ΙΜΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΣΚΗΝΟΣ, ΑΛΛ’ Η ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΚΟΗΘΙΗ

Όσα είναι αναγκαία για τον άνθρωπο (λέγει ο Δημόκριτος), ευχάριστα παρέχονται σε όλους. Όσα με κόπο και δυσχέρειες αποκτώνται, είναι ανάγκες δημιουργημένες από την κακοήθεια του νου.

Και ποια είναι αυτά που ευχάριστα παρέχονται σε όλους και που στην πραγματικότητα μας δίδονται δωρεάν από τη φύση;

Αέρας, ύπνος, νερό, φαγητό, έρωτας. Και ακολουθούν, το παιχνίδι της δημιουργίας (που προϋποθέτει ελεύθερη σκέψη, ελεύθερη έκφραση) και το παιχνίδι της απόλαυσης της δημιουργίας των άλλων, (που προϋποθέτει άφθονο χρόνο, για το παιχνίδι και την τέχνη του ζην). Τα πέντε πρώτα είναι ό, τι ονομάζουμε ζωή (αν και είναι πολιτισμός). Τα δυο τελευταία, είναι ό, τι ονομάζουμε πολιτισμό (αν και είναι ζωή).

Το πρώτο μάθημα στο σχολείο, από την πρώτη κιόλας μέρα, θα έπρεπε να είναι η αφοβία απέναντι στη ζωή, η αφοβία απέναντι στον βιοπορισμό. Να καταλάβει το παιδί, βαθειά να το συλλάβει και να το πιστέψει, ότι μπορεί να ζήσει (ιδίως σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, μ’ εξαίρετο κλίμα και θαυμάσιο φυσικό περιβάλλον) μπορεί να ζήσει, έχοντας μια πηγή, έναν κήπο, μια βάρκα, μια κατσίκα. Και να έχει πολύ χρόνο για τον έρωτα, για το παιχνίδι-δημιουργία και για το παιχνίδι απόλαυση της δημιουργίας.

Το πρώτο μάθημα, θα είναι το μάθημα της αφοβίας απέναντι στην πείνα. Γιατί τότε μόνο η γνώση ανεξάρτητη από το φόβο για την πείνα, τότε μόνο μπορεί να γίνει η παιδεία-παιχνίδι του παιδιού, χαρά και τέχνη του ζην.

(Να ερμηνευτεί ο μύθος του Ανταίου που όσο πατούσε τη γη ήταν ακατανίκητος και να συνδεθεί ο μύθος αυτός με το ξερίζωμα των ανθρώπων από τη γη, που τους κάνει ευάλωτους κι εξαρτώμενους από το κράτος και τους τοκογλύφους).

Κι ενώ το πρώτο μάθημα θα έχει να κάνει με την αφοβία απέναντι στον βιοπορισμό, μαθαίνοντας στα παιδιά ότι τα αναγκαία είν’ ελάχιστα και του παρέχονται δωρεάν από τη φύση, το δεύτερο μάθημα θα έχει να κάνει με την προστασία των ελαχίστων και αναγκαίων αυτών αγαθών.

Αυτός που αφαιρεί τα αγαθά αυτά, είτε τα εμπορεύεται, αυτομάτως κηρύσσει τον πόλεμο εναντίον της ανθρωπότητας, εναντίον του δικαιούχου. Αυτομάτως τότε η ανθρωπότητα, αυτομάτως τότε ο δικαιούχος, πρέπει να καταφύγει στο δικαίωμα της άμυνας, το οποίο είναι δικαίωμα ιερό, από την εποχή ακόμη του Ραδάμανθυ.

Δεν υπάρχει ιερότερο δικαίωμα από αυτό της άμυνας. Που όμως η άμεση δημοκρατία του Κλεισθένη το μετέτρεψε από δικαίωμα σε υποχρέωση. Όχι, δεν θα περιμένει ο αδικούμενος, τους μεταφυσικής φύσεως ξεσηκωμούς, των «πλειοψηφιών», σε πεντακόσια χρόνια. Είναι υποχρεωμένος ως πολίτης του δήμου να εξοντώσει τον τύραννο το γρηγορότερο δυνατό. Ο κάθε πολίτης χωριστά και όλοι μαζί είναι υποχρεωμένοι να εξοντώσουν τον τύραννο. Όταν τα ελάχιστα αναγκαία και δωρεάν παρεχόμενα αγαθά αφαιρούνται ή εμπορευματοποιούνται (κι αυτό νομιμοποιείται!!!), δεν υπάρχει δημοκρατία, υπάρχει τυραννία, η οποία πρέπει το γρηγορότερο, και με κάθε τρόπο, να εξοντωθεί.

ΥΓ.:

Οι σημερινοί τύραννοι, νομιμοποιούν εαυτούς, επειδή κάποτε ονομάζονταν σοσιαλιστές, λες και δεν υπάρχουν στην ιστορία παραδείγματα όπου μια δημοκρατική ιδεολογία υπήρξε ο δούρειος ίππος της τυραννίας.

Νομιμοποιούν εαυτούς, επειδή πήραν την εξουσία με εκλογές (ψευδολογώντας και αποκρύπτοντας τις προθέσεις τους), λες και δεν υπάρχουν στην ιστορία τυραννίες που ξεκίνησαν με δούρειο ίππο τις εκλογές.

Οι σημερινοί τύραννοι νομιμοποιούν εαυτούς, επειδή φωτογραφίζονται χαριεντιζόμενοι με τις λεπρές ψυχές που κυβερνούν σήμερα τους εξαπατημένους ευρωπαϊκούς λαούς.

Οι σημερινοί τύραννοι νομιμοποιούν εαυτούς, επειδή τους εγκρίνουν οι όμοιοί τους απατεώνες, κυβερνήτες-υπάλληλοι των πολυεθνικών, κυβερνήτες-υπηρέτες των τοκογλύφων.

Όμως η σημερινή τυραννία, με τίποτε δεν μπορεί να κρυφτεί, με τίποτε δεν μπορεί να νομιμοποιηθεί, ενεργώντας ολοφάνερα και κατά συρροήν δολοφονικά απέναντι στον λαό μας. Το Διεθνές Δίκαιο μας λέει πως όταν έχουμε να επιλέξουμε ανάμεσα σ’ έναν λαό και στο χρέος που άπληστοι μιζαδόροι κι απατεώνες δημιούργησαν, (ένα χρέος που δεκαπλασιάστηκε τοκογλυφικά), θα πάμε με το λαό. Αλλά κι αν ακόμη το Διεθνές Δίκαιο δεν προέβλεπε κάτι τέτοιο, είναι δυνατόν, ανάμεσα στον αφανισμό ενός λαού και στη σωτηρία ενός τέτοιου χρέους, να προτιμηθεί ο αφανισμός του λαού και η σωτηρία του χρέους;

Κι όμως, αυτό προτείνουν οι γιοί της Ύβρεως, ακολουθούμενοι από την αποκρουστική δουλοπρέπεια, και τον πνευματικό επαρχιωτισμό.

Αλλά φίλοι, ο εχέφρων, δεν διαπραγματεύεται με τον δράκοντα, γνωρίζοντας ότι εκείνος δεν είναι δυνατόν ν’ αλλάξει την δρακόντεια φύση του. Ο ήρωας, ο άγιος, ένας ολόκληρος λαός, δεν διαπραγματεύεται με τον δράκοντα. Τον σκοτώνει.

ΑΔΟΛΟ ΠΟΙΗΜΑ ΚΑΙ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΟ

Των διοδίων βάλανε τα τσιμεντένια χτένια

για να μαζεύουν τα ευρώ (τσιμπούρια ασημένια).

Γι’ αυτό αν θέλεις φίλε μου δρόμο προς την Ιθάκη

προτίμησε καλύτερα να πας από τη Θράκη.

Θα ήταν λάθος σου να πας από την Κορινθία

γιατί εκεί σε καρτερεί η ληστοσυμμορία

των εργολάβων, υπουργών, γαμπρών τε και κουμπάρων

απομεινάρια έξοχα Σελτζούκων και Αβάρων.

Υπάλληλοι Εταιρειών γίναν οι τροχονόμοι

και γράφουν για παράβαση των γαϊδουριών τη βρώμη

που έσπειρες και μάζεψες και στη Βουλή πηγαίνεις

να τη χαρούν οι πιο καλοί όνοι της οικουμένης.

Μ’ αντίς να ψάχνεις έρημε να πας ξανά Ιθάκη

γιατί δεν κάνεις δεύτερο καζίνο στο Λουτράκι;

Μπράβοι να σε φυλάγουνε, μπράβοι να σ’ οδηγούνε

και στα διόδια σαν περνάς όλοι να προσκυνούνε;

Γίνε σου λέγω υπουργός, γίνε αητός στη μίζα

και πάρε ρεύμα όσο θες απ’ της Βουλής την πρίζα.

Κάμε ωσάν του Ρέππα μας γαϊδουρινή κεφάλα

και γίνε σαν του Γιώργου μας του Δ.Ν.Τ. κουφάλα

που βρίσκουν βρώμη και σανό όπου και αν θα παν,

που φυλακή για χάρη τους βάζουν και το Στρος Καν.

Τον δεκατετρασύλλαβο, τραγουδιστή, ν’ αφήσεις

κι ένα καλάσνικωφ καλό αμέσως να γεμίσεις

με δεκαπεντασύλλαβο αν θες να πας Ιθάκη.

Τους δρόμους τους ελληνικούς τους κλείνουνε οι δράκοι.

Εκτός και μετενσαρκωθείς σε γύπα ή κοράκι,

ή πεζοπόρος βγεις ξανά στους δρόμους με δισάκι…

Ω τι κακό να σταματούν τους Έλληνες πολίτες

και κλήσεις να τους δίνουνε θρασύδειλοι λεχρίτες.

Ω τι κακό να μην μπορείς άφραγκος να γυρίζεις

όπως ο Ήλιος, το πουλί, το φίδι· να μυρίζεις

της λευτεριάς τον άνεμο αρώματα γεμάτο.

Πώς φέρανε τη χώρα μας ως των σκατών τον πάτο;

Κάμετε τόπο αγάμητα των μουλαριών αιδοία

βιάζομαι σα να ήμουνα σε υπουργών κηδεία.

Κάμετε τόπο δεν μπορώ την τόση δυσωδία,

της άγριας μέντας βιάζομαι να βρω την ευωδία.

Βιάζομαι να βρεθώ ξανά στων αστεριών το δρόμο

όπου ποτέ δεν συναντάς Σελτζούκων τροχονόμο.

Ραΐνα Αγρινίου, Πελασγικόν Λευκάδος, Ιούνιος 2011

ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΑΓΑΘΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΥΚΑ:

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΧΑΡΑΚΤΗ

Δεν κλαίω, δε μοιρολογώ,

δεν κοσκινίζω στάχτη.

Εγώ θα πάω και θα βρω

δουλειά παραχαράκτη.

Ευρώ θα φτιάχνω αληθινά

σε πάκα και σε μάτσα

να ζωντανέψει η αγορά

να τονωθεί κι η πιάτσα.

Λεφτά θα ρίξω με ουρά

στου Κράτους τα ταμεία

για να δουλεύουν μια χαρά

Υγεία και Παιδεία.

Της χώρας θα ’μαι χορηγός

για να μη βάζει φόρους,

θα εκλεγώ πρωθυπουργός

με τους δικούς σας όρους.

Θα βγούμε απ’ το ΔουΝουΤού,

Μνημόνια θα κάψω

κι από Πασόκ κι από ΝουΔού

τον κόσμο θ’ απαλλάξω.

Κι όσο για Μέρκελ, Σαρκοζί

κι Εοκικό συνάφι,

θ’ αποφασίσουμε μαζί

πού θ’ ανοιχτούνε τάφοι.

Τα όνειρά μας γιασεμιά

στου μέλλοντος τους φράχτες:

Στρωθείτε όλοι στη δουλειά

ευρω-παραχαράκτες.

Εμπρός για την ανάσταση

και την ελευθερία:

Ελλάδα κι επανάσταση,

τρελή ταυτοσημία!

Νοέμβριος 2011

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΥΡΩΠΗ

THE WASTE LAND

KAI O TOMAS STERNS ELIOT:

Here is no water but only rock

Rock and no water and the sandy road

The road winding above among the mountains

Which are mountains of rock and no water

If there where water we should stop or drink

Amongst the rock one cannot stop or think.

Sweat is dry and the feet are in the sand

If there were only water amongst the rock

Dead mountain mouth of carious teeth that cannot spit

Here one can neither stand nor lie nor sit

There is not even silence in the mountains

But dry sterile thunder without rain

There is no even solitude in the mountains

But red sullen faces sneer and snarl

From doors of mudcracked houses.

Δεν έχει εδώ νερό παρά μονάχα βράχια

Βράχια χωρίς νερό κι ο άμμος του δρόμου

Του δρόμου που ξετυλίγεται στα βουνά

Που είναι βραχόβουνα χωρίς νερό

Αν είχε νερό εδώ πέρα θα καθόμασταν να πιούμε

Μέσα στα βράχια πώς να σταθούμε πώς να στοχαστούμε

Ξερός ο ιδρώς και τα πόδια μες στον άμμο

Αν είχε τουλάχιστο νερό στο βράχο

Στόμα νεκρό του βουνού με σάπια δόντια που δεν μπορεί να φτύσει

Εδώ κανείς δεν μπορεί να σταθεί μήτε να πλαγιάσει μήτε να καθήσει.

Δεν έχει μηδέ σιωπή μέσα στα βουνά

Μόνο ο ξερός κεραυνός στείρος χωρίς βροχή

Δεν έχει μηδέ μοναξιά μέσα στα βουνά

Μόνο κόκκινα πρόσωπα βλοσυρά που σαρκάζουν και γρυλίζουν

Μέσα απ’ τις πόρτες ξεροσκασμένων λασποκαλυβιών.

If there were water

And no rock

If there were water

and also water

And water

A spring

A pool among the rock

If there were the sound of water only

Not the cicada

And dry grass singing

But sound of water over a rock

Where the hermit-thrush sings in the pine trees

Drip drop drip drop drop drop drop

But there is no water…

Αν είχε νερό

Χωρίς τα βράχια

Αν ήταν τα βράχια

Μαζί με νερό

Και νερό

Μια πηγή

Μια γούρνα μες στα βράχια

Αν ήταν ήχος μοναχά νερού

Όχι ο τζίτζικας

Και το ξερό χορτάρι τραγουδώντας

Μα ήχος νερού πάνω από βράχο

Εκεί που η τσίχλα κελαϊδεί μέσα στα πεύκα

Βριξ βροξ βριξ βροχ βροξ βροξ βροξ

Αλλά δεν έχει νερό.

(Σε μετάφραση Σεφέρη):

THE HOLLOW MEN

We are the hollow men

We are the stuffed men

Leaning together

Headpiece filled with straw. Alas!

Our dried voices, when

W whisper together

and quiet and meaningless

As wind in dry grass

Or rats’ feet over brocken glass

In our dry cellar…

Είμαστε οι κούφιοι άνθρωποι

Είμαστε οι παραγεμισμένοι άνθρωποι

Σκύβοντας μαζί

με άχυρα γεμάτοι αλίμονο.

Οι στεγνές μας φωνές

όταν ο ένας ψιθυρίζουμε στον άλλο

είναι σιγανές και ασήμαντες

σαν τον αγέρα στο ξερό χορτάρι

ή σαν το πόδι ποντικού μες τα κομμάτια

γυαλιού μες στο στεγνό μας το κελάρι….

Σε μετ. Γ.Υ.

A SONG FOR SIMEON

…I have walked many years in this city,

Kept faith and fast, provided for the poor

Have given and taken honour and ease.

There wend never any rejected from my door.

Who shall remember my house, where shall live my children’s children

When the time of sorrow is come?

They will take to the goat’ s path, and the fox’s home,

Fleeing from the foreign faces and the foreign swords…

Περπάτησα χρόνια πολλά σ’ αυτή την πόλη

Φυλάγοντας την πίστη μου, νηστεύοντας, και τον φτωχό βοηθώντας

Έλαβα κι έδωσα τιμές και διευκόλυνα.

Ξένος κανείς δεν αποδιώχτηκε απ’ την πόρτα μου.

Ποιος θα θυμάται αυτό το σπίτι μου, και που θα ζούνε των παιδιών μου

τα παιδιά

όταν θα ’ρθει ο καιρός της θλίψης;

Θα πάρουνε τη στράτα του γιδιού, την κατοικία της αλεπούς

Καταδιωγμένοι απ’ τα σπαθιά των ξένων.

Μετ. Γ.Υ.

CHORUSES FROM THE ROCK

When the stranger says: “What is the meaning of this city?

Do you huddle close together because you love each other?

What will you answer?” “We all dwell together

To make money from each other?” or “this is a community?”

And the stranger will depart and return to the desert.

O my soul, be prepared for the coming of the stranger,

Be prepared for him who knows how to ask questions.

Όταν ο ξένος λέει: «Τι εξυπηρετεί αυτή η πόλη;

Έχετε μαζευτεί εδώ κοντά όλοι μαζί γιατί αγαπά ένας τον άλλο;

Τι θ’ απαντήσετε; «Έχουμε κατοικήσει εδώ όλοι μαζί

ώστε να βγάνουμε ο ένας απ’ τον άλλον χρήματα;» ή

«αυτό είναι μια κοινότητα;».

Κι ο ξένος θ’ αποτραβηχτεί πάλι στην έρημο.

Ψυχή μου ετοιμάσου για την άφιξη του ξένου.

Ετοιμάσου,
για κείνονε που ξέρει να ρωτά.

Μετ. Γ.Υ.

ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

Apolonía, Mario Dominguez Parra, IDEA editiones, Santa Cruz de Tenerife, ESPANÃ,

αφιερωμένα στη Νικολέττα, στον Αντώνη, στον Στρατή, στην πόλη μου την Αθήνα. Στο νησί της Μήλου και στους φίλους μου στην Ελλάδα. Στην Αννούλα, πάντα και παντού.

Χωρίς εδώ, Διονύσης Καρατζάς, εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ.

Ποιήματα, ΣΑΝ ΤΑ ΜΑΥΡΑ Λευκα(η)δια, 2011, Δημήτρης Σολδάτος

Ρεπορτάζ, στον αδερφό Γιώργο Ιωάννου που λείπει είκοσι χρόνια στην καταπαχτή. Θωμάς Κοροβίνης , Μυγδονία 2005.

ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ – ΑΙΤΩΛΙΚΟΥ (Διαδρομή στο χρόνο στο χώρο, συτο λόγο στις τέχνες) ΥΠΕΧΩΔΕ, Φορέας διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου. Πολύ καλό βιβλίο, με θαυμάσιες συνεργασίες κι εκπληκτικές φωτογραφίες.

Σημ.

ΒΟΥΝΑ ΤΟΥ ΑΛΑΤΙΟΥ ΚΙ ΑΠΑΝΩ ΤΟΥΣ ΤΟ ΖΩΟ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ

Ο ΠΟΝΟΣ ΣΤΟ ΕΒΓΑ ΤΟΥ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΤΟΙ ΜΑΣ ΠΑΛΙ ΕΔΩ

ΠΡΙΝ ΚΛΕΙΣΕΙ ΜΙΑ ΣΤΙΓΜΗ

ΥΣΤ΅ΕΡΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ

ΝΑΤΟΙ ΜΑΣ ΠΑΛΙ ΕΔΩ

ΕΛΑ ΛΟΙΠΟΝ

Είναι το πρώτο ποίημα, στην πρώτη μου συλλογή. Γραμμένο έτσι με κεφαλαία. Το ξανασυναντώ στο παραπάνω λεύκωμα με την παρακάτω μορφή:

Βουνά του αλατιού κι απάνω τους

το ζώο της φωτιάς

Ο πόνος στο έβγα του και η θάλασσα

Να τη μας πάλι εδώ

Πριν κλείσει μια στιγμή

Υστερα από μια αιωνιότητα

Να τη μας πάλι εδώ

Έλα λοιπόν

Δεν θα μιλήσω για τις αλλαγές που έχουν γίνει, με κυριότερη αυτή του «Να τη μας πάλι εδώ», (δυο φορές), αντί του ΝΑΤΟΙ ΜΑΣ ΠΑΛΙ ΕΔΩ (δυο φορές)..

Παρακαλώ τη φίλη μου Χ. που περιέλαβε εδώ το ποίημα με αυτή τη μορφή (αφού τώρα δεν μπορεί να το ανορθώσει, ως προς το λεύκωμα τούτο), να χαλαρώσει κάποια μέρα, μαγειρεύοντας ωραία φαγητά, από κείνα που ξέρει ότι αγαπώ, και να με καλέσει (όπως έκανε άλλοτε), να φάμε μαζί, να πιούμε, να συζητήσουμε τ’ αγαπημένα μας θέματα, να γελάσουμε, και να μου πει καμμιά από εκείνες τις έξοχες, μαγικές ιστορίες, που έζησε η ίδια, ή άκουσε, όταν ήταν μικρή, στο παραποτάμιο χωριό της, που οι κακούργοι έπνιξαν κάτω από τη Λίμνη των Κρεμαστών.

Τ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

ΟΠΩΣ ΤΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΑΝ ΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ

Ο ΛΟΓΟΣ

Εν αρχή ην ο Λόγος

κι ούτε που ξέρω λόγος τι θα πει.

Ω Μέμφις

των μυρμηγκιών·

ιερογλυφικά θ’ αφήσω μόνο

τ’ άσπρα μου κόκκαλα

λευκή υπογραφή πάνω στην έρημο

κάτω από τ’ άστρα.

Εν αρχή ην ο Λόγος

κι ούτε που ξέρω Λόγος τι θα πει.

Στις πυραμίδες τίποτε δεν έμαθα.

Ο Σείριος ήταν τότε αρχηγός των πλημμυρών.

Δεν είχα κήπο.

Κ’ οι Νασαμώνες ζούσαν δυτικά και είχαν σπίτια από άσπρο κι από

κόκκινο αλάτι.

Και ο Ραμψίνιτος κατέβαινε στον Άδη για να παίζει με τη Δήμητρα

πεσσούς.

Και δύο λύκοι οδηγούσαν τον τυφλό ιερέα στο ναό.

Κι ο Χέοπας που έβαλε την κόρη του σε οίκο ανοχής για να μπορέσει να

τελειώσει τη Μεγάλη Πυραμίδα.

Κι ο Μυκερίνος που αγάπησε την κόρη του και πλάγιαζε μαζί της·

κι όταν η κόρη πέθανε την έκλεισε σε μια χρυσή αγελάδα για να μη χαθεί

μέσα στη γη.

Κι εγώ ζούσα στους βάλτους μ’ ένα δίχτυ για τα ψάρια.

Κι ούτε που ξέρω Λόγος τι θα πει.

Α να μπορούσα να κοιτάξω απ’ τα παράθυρα

του ανεμοστρόβιλου.

Μια πεταλούδα καθισμένη σε μια φλούδα πεπονιού που πλέει στο Νείλο.

Μην είναι η πεταλούδα τούτη τα πανιά του καραβιού της Ίσιδας;

Μην είναι η πεταλούδα τούτη η σκηνή του βασιλιά πάνω στο πλοίο του

Θανάτου;

Κι ούτε που ξέρω Λόγος τι θα πει…

Άλφα ο Άντρας κ’ η γυναίκα Ωμέγα·

ώ η γυναίκα ω

και οι καμπύλες της

πύλες του αλφάβητου.

Τάχα θα καταφέρω να ενώσω αυτά τα γράμματα σε Λόγο;

ΙΙΙ

Ποια μουσική φυσάει και λυγίζουνε τα χάλκινα σπαθιά και κυματίζουν

όπως μούσκλα σε τρεχούμενο νερό;

Ποια μουσική;

Φυσά ο χρόνος και γυρίζει η φτερωτή των εποχών.

Κύμα σηκώνεται και κύμα πέφτει.

Βιβλίο από πηλό· μα έχω κλείσει

το φοβερό μου μυστικό μες στην παρένθεση

των δύο μηνίσκων της Σελήνης.

Τάχα θα μου δανείσουνε τα ζώα τους

οι Ευαγγελιστές;

Τάχα θα καταφέρω να ενώσω αυτά τα ζώα σε μια σφίγγα;

Αγνώστου, Θεσσαλονίκη 1980

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΩΝ ΜΑΓΩΝ

«Μας έκανε φοβερή παγωνιά,

Ακριβώς η χειρότερη εποχή του έτους

Για ταξίδι, και μάλιστα ένα τέτοιο μεγάλο ταξίδι:

Τα μονοπάτια βαθιά και ο καιρός δριμύς

Μέσα στην καρδιά του χειμώνα».

Κι οι καμήλες γδαρμένες, με πόδια πληγιασμένα, πεισματάρες

Πλαγιάζοντας πάνω στο χιόνι που έλειωνε.

Έρχονταν στιγμές που μετανοούσαμε

Για τα θερινά παλάτια στις πλαγιές, τις ταράτσες,

Και τις γλυκές κοπέλες που έφερναν σερμπέτια.

Κ’ ύστερα οι καμηλιέρηδες βρίζοντας και γκρινιάζοντας

Και τρέχοντας μακριά, και ζητώντας το γλυκό πιοτό τους και γυναίκες

Κ' οι φωτιές της νύχτας που έσβηναν, κι ούτε ένα αποκούμπι,

Κ' οι πολιτείες εχθρικές κι οι πολίχνες αφιλόξενες

Και τα χωριά βρωμερά ζητώντας ακριβές τιμές:

Μας βρήκαν δυσκολίες πολλές.

Στο τέλος προτιμήσαμε να ταξιδεύουμε όλη νύχτα,

Παίρνοντας στα κλεφτά έναν ύπνο,

Με τις φωνές που τραγουδούσαν στ’ αυτιά μας λέγοντας

Πως όλα αυτά ήταν μια τρέλα.

Κι ύστερα την αυγή φτάσαμε σε μια εύκρατη κοιλάδα,

Υγρή, κάτω απ’ τη χιονογραμμή, που μύριζε βλάστηση·

Με τρεχούμενα νερά κι ένα νερόμυλο χτυπώντας το σκοτάδι

Και τρία δέντρα πάνω στο χαμηλό ουρανό

Κι ένα άσπρο γέρικο άλογο κάλπαζε μακριά στο λιβάδι·

Κ' ύστερα φτάσαμε σ’ ένα καπηλειό μ’ αμπελόφυλλα πάνω απ’ τ’ ανώφλι,

Έξι χέρια σε μια πόρτα ανοιχτή παίζοντας ζάρια μ’ ασημένια νομίσματα,

Και πόδια κλωτσώντας τους άδειους ασκούς του κρασιού.

Όμως δεν υπήρχε καμμιά είδηση, κι έτσι συνεχίσαμε

Και φτάσαμε κατά το δειλινό, ούτε στιγμή νωρίτερα

Βρίσκοντας το μέρος· ήταν (θα ’ λεγες) ικανοποιητικό.

Όλα ετούτα έγιναν πριν από πολύν καιρό, θυμάμαι.

Και πάλι θε να τ’ αποφάσιζα, όμως σημείωσε

Αυτό σημείωσε

Αυτό: κάναμε τόσο δρόμο για

Γέννηση ή για Θάνατο; Ασφαλώς, υπήρξε μια γέννηση,

Είχαμε αποδείξεις, δεν χωρούσε αμφιβολία. Είχα δει γεννήσεις και

θανάτους

Είχα νομίσει όμως πώς ήσαν διαφορετικοί· η Γέννηση αυτή

Ήταν σκληρή και πικρή αγωνία για μας, όπως ο Θάνατος, ο δικός μας

θάνατος.

Ξαναγυρίσαμε στον τόπο μας, σ’ αυτά τα Βασίλεια,

Όμως δε νιώθουμε άνετα πια εδώ, με τις παλιές εντολές,

Μ’ έναν ξένο λαό που κρατάει γερά τους θεούς του.

Θα ήμουν ευχαριστημένος μ’ έναν αλλιώτικο θάνατο.

(T.S.ELIOT, σε μετάφραση Κλείτου Κύρου)

Η ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ

Γυρίζοντας ολοένα σε κύκλους που πλαταίνουν

Το γεράκι δεν μπορεί ν’ ακούσει πια το γερακάρη·

Τα πάντα γίνονται κομμάτια. το κέντρο δεν αντέχει·

Ωμή αναρχία λύθηκε στην Οικουμένη,

Απ’ το αίμα βουρκωμένος λύθηκε ο ποταμός, και παντού

Η τελετή της αθωότητας πνίγεται.

Οι καλύτεροι χωρίς πεποίθηση, ενώ οι χειρότεροι

Είναι γεμάτοι από την ένταση του πάθους.

Σίγουρα κάποια αποκάλυψη θά ειναι κοντά.

Σίγουρα η Δευτέρα Παρουσία θά ειναι κοντά.

Η Δευτέρα Παρουσία! Δεν πρόφταξα να σώσω αυτό το λόγο

Και μια μεγάλη εικόνα γέννημα του Spiritus Mundi

Θολώνει τη ματιά μου: κάπου στην άμμο της ερήμου

Μορφή με σώμα λιονταριού και το κεφάλι ανθρώπου

Ένα άδειο βλέμμα κι αλύπητο σαν ήλιος

Κινείται με μηρούς αργούς καθώς τριγύρω

Στροβιλίζουνται ίσκιοι αγαναχτισμένων πουλιών.

Το σκοτάδι ξαναπέφτει. Τώρα όμως ξέρω

Πώς είκοσι βασανισμένοι αιώνες πετρωμένου ύπνου

Κεντρίστηκαν από ένα λίκνο λικνισμένο κατά το βραχνά

Και ποιο ανήμερο θεριό μια που ήρθε η ώρα του

Μουντά βαδίζει για να γεννηθεί στη Βηθλεέμ.

(Γέητς σε μετάφρασηΓιώργου Σεφέρη)

ΑΠΟ ΤΑ ΧΟΡΙΚΑ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΥ

Ο Αετός τους κύκλους του, κάνει στη μέση τ’ Ουρανού

κι ο Κυνηγός με τα σκυλιά την τροχιά του ακολουθεί.

Ω διαρκής περιστροφή της ζωγραφιάς των άστρων,

Ω διαρκής επιστροφή των εποχών του έτους,

Ω κόσμε συ της άνοιξης και του φθινόπωρου,

Της γέννησης εσύ και του θανάτου!

Ο κύκλος ο ατέλειωτος από ιδέα και πράξη,

Ατέλειωτη εφεύρεση, ατέλειωτη εμπειρία,

Γνώση της κίνησης μα όχι της γαλήνης,

Γνώση των λόγων κι άγνοια του Λόγου.

Όλη η γνώση μας μάς φέρνει πιο κοντά στην άγνοιά μας

Όλη η άγνοιά μας πιο κοντά στο θάνατο

Μα πιο κοντά στο θάνατο και όχι στο ΘΕΟ.

Που είναι τάχα η Ζωή που ’χουμε χάσει ζώντας;

Που είναι η σοφία που τη χάσαμε στη γνώση;

Που ’ναι οι γνώση που τη χάσαμε

μες στις πληροφορίες;

Οι κύκλοι τ’ Ουρανού μέσα σε είκοσι αιώνες

μας παν αλάργ’ απ’ το Θεό και πιο κοντά στη Σκόνη.

ΑΠΟ ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΚΟΥΑΡΤΕΤΑ

…And all shall be well and

all manner of thing shall be well

when the tongues of flame are infolded

into the crowned knot of the fire

and the fire and the rose are one.

…Κι όλα θα παν καλά και

Κάθε είδους πράγμα θ’ αποβεί καλό

Όταν οι γλώσσες από φλόγα διπλωθούν

Μες στο στεφανωμένο κόμπο της φωτιάς

Κ’ η φωτιά και το ρόδο γίνουν ένα.

(T.S.Eliot, μετ. Γ.Υ.)

Εικόνες: 1. Κυκλάμινα με τις ασπίδες τους. 2. Με φτερά της το μισοφέγγαρο και τον δύοντα ήλιο. 3. Ιερά όντα. 4. Πουλί και φίδι. ΑΡΧΕΤΥΠΑ). 5. Ελληνίδα. 6. Η Αριάδνη ονειρεύεται ένα λαϊκό κέντημα του Πικάσσο. ( ΑΡΧΕΤΥΠΑ). 7..Ηλίθινος α, ηλίθινος β, ηλίθινος γ. 8. Ο τρόμος μπρος στη μυστικιστική, φασιστική ιδεολογία που λέγεται «παγκοσμιοποίηση». 9. Δεν υπάρχει νεκρή φύση (ΑΡΧΕΤΥΠΑ). 10. Η Παναγία Θάλασσα κι ο Χριστός Ήλιος (ΑΡΧΕΤΥΠΑ). 11. Αρχέτυπο Θυσίας Ηλιακού Λόγου (Αντιγραμμένο από ψάρι του Ειρηνικού Ωκεανού, (ΑΡΧΕΤΥΠΑ). 12. Οι τρεις μάγοι, οι φρουροί και το σακκί με τα δώρα. 13. Η Αριάδνη και ο κόσμος της, (ΑΡΧΕΤΥΠΑ).

____________
Σημ. Όλα τα εκδοσμένα βιβλία του Γιάννη Υφαντή έχουν αναρτηθεί σε μορφή pdf και μπορείτε να τα βρείτε στην ιστοσελίδα του yfantis.gr στον τίτλο ΕΡΓΑ.

2011-10-14T22:12:00.018+03:00

«ΑΧ» ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ- ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2011

ΓΚΑΤΣΟΣ Ο ΠΕΛΑΣΓΙΚΟΣ

(Ένα κείμενο το οποίο –τουλάχιστον πριν το περιορίσω για να χωρέσει στα 20 λεπτά- το διέτρεχε η ιδέα ότι κάθε επαναπροσέγγιση του ποιητή, μπορεί να γίνεται, μια ευκαιρία επαναπροσέγγισης του Παγκοσμίου Ποιητικού Πνεύματος)

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ

Οι ποιητές κατά βάθος δεν είναι πολλοί, οι ποιητές κατά βάθος είναι ένας, ο Κανένας, που όμως έχει πολλά πρόσωπα και πολλά ονόματα σκορπισμένα στο χώρο και στο χρόνο.

Γι’ αυτό λέει ο κάθε ποιητής. Γι’ αυτό λέει το Παγκόσμιο Ποιητικό Πνεύμα:

Δεν υπάρχει θέμα· βρίσκομαι εδώ· βρίσκομαι πάντα εδώ.

Έγραψα το Τραγούδι του Αρπιστή στα 2000 π.Χ. στην Αίγυπτο

Έγραψα την Οδύσσεια στα 800 π.Χ. στην Ιωνία.

Έγραψα το Ταό Τε Κιγκ στα 600 π.Χ. στην Κίνα

Έγραψα τον 11οαιώνα στο Ικόνιο το Μαθναβί ι Μαναβί.

Τέλειωσα στη Ραβέννα εξόριστος την Κωμωδία που ο Βοκκάκιος την είπε

Θεία.

Έγραψα τη Γυναίκα της Ζάκυνθος.

Τα Τέσσερα Κουαρτέτα

Την Κίχλη και

την Αμοργό

Το Μανθρασπέντα.

Δεν υπάρχει θέμα· βρίσκομαι εδώ· βρίσκομαι πάντα εδώ.

Η ομορφιά της Φύσης, τα παραμύθια και τα ποιήματα, οι θρύλοι και οι πραγματικές ιστορίες που άκουσα κυρίως από τον πατέρα μου υπήρξαν το αντίδοτο της μελαγχολίας μου στα παιδικά μου χρόνια.

Οι ποιητές και οι μουσικοί υπήρξαν το αντίδοτο στη μιζέρια και στη θλίψη των εφηβικών μου χρόνων.

Κι αργότερα, στα 27 μου, είναι ο Γκάτσος μαζί με τον Χατζιδάκι (ένας ποιητής κι ένας μουσικός δηλαδή) που γίνονται η αιτία να εκδώσω σε βιβλίο τα ποιήματά μου. Είναι αυτοί που στέλνουν στο σπίτι μου στη Θεσσαλονίκη (και σημειώστε τούτο: χωρίς ποτέ να έχουμε γνωριστεί) στέλνουν τον διευθυντή των εκδόσεων ΤΡΑΜ, τον Δημήτρη Καλοκύρη, για να με παρακαλέσει (εκ μέρους των) να εκδώσω τα ποιήματά μου σε βιβλίο.

Κι όταν μετά ένα εξάμηνο παίρνουν στα χέρια τους το «Μανθρασπέντα», καθώς μου έλεγε αργότερα ο Χατζιδάκις, η μέρα εκείνη γι’ αυτούς είναι γιορτή. Γιατί βλέπουν τη γραμμή που ξεκινάει από τον Όμηρο, τους λυρικούς και τους τραγικούς και φτάνει αδιάσπαστη ως αυτούς, να συνεχίζεται. Χαίρονται όπως οι γονείς που ύστερα από μεγάλη αναμονή, αποκτούν το πρώτο τους παιδί.

Αλλά το πιο σημαντικό για μένα, είναι που ο Γκάτσος (και βέβαια μαζί του ο Χατζιδάκις κι ο Ελύτης ή ακόμα πιο πέρα στην οδό Μιχαήλ Κόρακα ο Ρίτσος), συμπεριφέρονται έτσι απέναντι σ’ ένα βιβλίο που δεν το ανέφεραν επαινετικά προηγουμένως οι Τάιμς, η Λε Μοντ είτε η Φιγκαρό. Ούτε καν το Βήμα και τα Νέα. Είναι σημαντικότατο να διαθέτει μια χώρα ανθρώπους που να μην χρειάζονται κανενός τη μαρτυρία για ν’ αποτιμήσουν κάτι. Η χώρα που έχει τέτοιους ανθρώπους έχει ψυχή, έχει κέντρο. Αλλοίμονο στη χώρα που δεν έχει κέντρο, είτε που έχει χάσει το κέντρο της. Αλλοίμονο σε μια χώρα που έχει χάσει την ψυχή της.

Ο Γκάτσος (κι όλη η θαυμάσια γενιά του 30) όχι μόνο δεν φοβάται τους γονείς του, (τους προηγούμενους ποιητές εννοώ) αλλά είναι ευτυχής που συμβαίνει να είναι γιος τους, και με χαρά κάνει ό,τι μπορεί για ν’ αποτελεί συνέχειά τους.

Όχι μόνο δεν φοβάται τα παιδιά του, όχι μόνο δεν υπονομεύει τα παιδιά του, αλλά κάνει τεράστιες προσπάθειες να τα βοηθήσει.

Οι ποιητές άλλο δεν είναι παρά κύματα

του Ωκεανού που τ’ όνομά του είναι Πνεύμα.

Και βέβαια, όντας καθάριο πνεύμα οι ποιητές, διόλου δεν αλλοιώνονται από τις δημόσιες σχέσεις. «Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ». Όταν ο Γκάτσος αναφέρει δημοσίως ονόματα νέων ποιητών που εκτιμά και αγαπά, δεν αναφέρει εκείνους που συνωστίζονται γύρω του, αλλά εκείνους που εκτιμά και αγαπά ως ποιητές, έστω κι αν δεν τους έχει γνωρίσει ποτέ από κοντά.

Τι να κάνουμε; Έτσι είναι οι ποιητές. Μα δεν είναι θαυμάσιο που στον κόσμο τούτο στον οποίο όλοι εξαγοράζονται, να υπάρχουν κι εκείνοι που δεν εξαγοράζονται ποτέ, από κανέναν και με τίποτε;

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

ΑΛΛΑ ΤΙ ΣΟΪ ΠΟΙΗΤΗΣ ΗΤΑΝ ΑΥΤΟΣ Ο ΓΚΑΤΣΟΣ;

Αν κι έγραψε πολλούς στίχους προορισμένους εξ αρχής για να μελοποιηθούν, ποτέ οι αναφερόμενοι σ’ αυτόν δεν έθεσαν το δίλημμα στιχουργός ή ποιητής. Γιατί το 70 τοις εκατό των γραπτών του Γκάτσου είναι υψηλή ποίηση.

Και βέβαια στην ΑΜΟΡΓΟ ισχύει αυτό που λέει το Ευαγγέλιο «το πνεύμα όπου θέλει πνει». Περνάει μες από το δημοτικό τραγούδι και τα νεοελληνικά παραμύθια, πηγαίνει στην αρχαία μυθολογία ή στη σύγχρονη ιστορία και πραγματικότητα, πηγαίνει στη Γερμανία, στην Ολλανδία ή στην Ινδία, με την άνεση που μόνο το πνεύμα έχει. Αν ο άνεμος μες στα πεύκα, που μας δίνει τον ήχο της βαθύτερης ανάσας (σαν από το πέρασμα όλων των ψυχών του παρελθόντος και του μέλλοντος), αν ο άνεμος αυτός είναι διάφανος, στην Αμοργό ο άνεμος, όντας το πύρινο πνεύμα του ποιητή, γίνεται πανέμορφες εικόνες με δροσερά χρώματα, φανερώνοντας ένα μέρος από τον δίχως αρχή και τέλος ναό του Κόσμου, ένα μεγάλο μέρος από το δίχως αρχή και τέλος πανόραμα που λέγεται διαχρονικός ελληνισμός.

Και βέβαια στην Αμοργό το πνεύμα «όπου θέλει πνει», αλλά συνάμα, όπως θέλει πνει. Με δεκαπεντασύλλαβο ή ελεύθερο στίχο, με ομοιοκαταληξία ή πρόζα, με δημοτική ή καθαρεύουσα, με αργκό ή με αρχαΐζουσα, με λαϊκή ή με εκκλησιαστική γλώσσα. Επειδή «το πνεύμα έχει την εξουσία». Επειδή ο ποιητής «μιλά ως εξουσίαν έχων και ουχ ως οι γραμματείς».

Και βέβαια είναι μέγα λάθος να θεωρείται ποίηση μόνον η ΑΜΟΡΓΟΣ.

ΟΙ ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ, ΤΟ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ, ΤΑ ΠΑΡΑΛΟΓΑ κι άλλα ποιήματά του σκορπισμένα σε διάφορες ενότητες, είναι ισάξια ή και ανώτερα της ΑΜΟΡΓΟΥ.

Αλλά τι σόι ποιητής είναι αυτός ο Γκάτσος;

Ψάχνοντας στο ιντερνέτ να δω τι λένε για τον Γκάτσο είδα ότι οι 100 στους 100 τον θέλουν υπερρεαλιστή. Και σκέφτομαι. Μάλλον χρειάζονται ένα παριζιάνικο καλλιτεχνικό ρεύμα για να δώσουν αίγλη στον ποιητή, να τον επιχρυσώσουν, επειδή δεν μπορούν να διακρίνουν πως ο ποιητής είναι ήδη, ολόκληρος, ατόφιο φως, ένα άστρο. Ή μήπως είναι απλώς μια προσπάθεια των φιλολόγων να τον κατατάξουν κάπου, να τον βάλουν στο ράφι και να τελειώνουν μ’ αυτόν;

Και βέβαια η ποίηση χρησιμοποιεί την ιστορία, μα δεν είναι ιστορία. Χρησιμοποιεί την φιλοσοφία, μα δεν είναι φιλοσοφία. Χρησιμοποιεί την επιστήμη μα δεν είναι επιστήμη. Χρησιμοποιεί τη θρησκεία μα δεν είναι θρησκεία. Χρησιμοποιεί τον εσωτερισμό, τον αποκρυφισμό ή τον μυστικισμό, μα δεν είναι εσωτερισμός, αποκρυφισμός ή μυστικισμός. Χρησιμοποιεί τα διάφορα καλλιτεχνικά ρεύματα, μα δεν είναι καλλιτεχνικό ρεύμα. Είναι μόνο και μόνο ποίηση.

Ναι, γιατί όχι, ο Νίκος Γκάτσος, κυρίως στην Αμοργό είναι συν τοις άλλοις και σουρρεαλιστής. Όμως να δούμε και κάποια άλλα πράγματα. Έτσι για να παίξουμε:

Νίκος Γκάτσος λοιπόν, μάλιστα. Γκάτσος ο ασεάτης, Γκάτσος ο αρκάδιος, Γκάτσος ο λαγκάδιος, Γκάτσος ο ποτάμιος, Γκάτσος ο αστέριος, ο φεγγάριος, ο φεγγαροδιχάλιος, ο των θερινών κάμπων, ο της χειμερινής ενδοχώρας, ο αχερούσιος, ο χαρόντειος, ο δρακόντειος, ο κεκρόπειος, ο φερσεφόνειος, ο στάχειος, ο πελάγιος, ο παράλιος, ο βοτσάλειος, ο βοτάνιος, ο σπηλέιος, ο αυγινός, ο εσπερινός, ο ορέστιος, ο δωδωναίος, ο Αϊδωναίος, ο των θρύλων, παραμυθιών και τραγουδιών των μέσων και σύγχρονων ελληνικών χρόνων.

Μα όταν λέω όλα τούτα που μοιάζουν αυθαιρεσίες, μιλώ για κάτι δυσδιάκριτο από τους πολλούς, μιλώ για την ιδιαίτερη αύρα του ποιητή.

Ναι, είναι κεκρόπειος και όχι πλατωνικός, δωδωναίος περισσότερο και λιγότερο δελφικός, είναι Έλλην, μα περισσότερο Αχαιός κι ακόμη περισσότερο Σελλός κι εντέλει, ο Πελασγός.

Mόνο τα βόδια των Aχαιών μες στα παχιά λιβάδια της Θεσσαλίας

Bόσκουν ακμαία και δυνατά με τον αιώνιο ήλιο που τα κοιτάζει

Tρώνε χορτάρι πράσινο φύλλα της λεύκας σέλινα πίνουνε καθαρό

νερό μες στ’ αυλάκια

Mυρίζουν τον ιδρώτα της γης κι ύστερα πέφτουνε βαριά κάτω απ’ τον ίσκιο της ιτιάς να
κοιμηθούνε.

Τω καιρώ εκείνω ο ακμαιότερος κλάδος της πελασγικής δρυός, εκαταλάμβανεν τρεις οικισμούς, πέριξ του μυστηριώδους βράχου της Ακροπόλεως…

Κοιμήσου Περσεφόνη

στην αγκαλιά της γης

στου κόσμου το μπαλκόνι

ποτέ μην ξαναβγείς.

Με ξάφνιασε όταν στα 1984 κυκλοφορεί ένας δίσκος με ρεμπέτικα, (ένα είδος τραγουδιών που έχοντας κάνει τον ιστορικό του κύκλο, έμοιαζε να έχει τελειώσει). Με ξάφνιασε που ένας ποιητής σαν τον Γκάτσο κάνει ρεμπέτικα. Και με βαθύτατη ικανοποίηση σε κάποια από τα ρεμπέτικα αυτά, κυρίως στο Πρακτορείο, έβλεπα να συνδυάζεται η σύγχρονη ατμόσφαιρα της τεχνολογίας, με την αρχαία πελασγική ατμόσφαιρα που πάντα υπάρχει στο φυσικό περιβάλλον αυτής της χώρας και κυρίως στην ατμόσφαιρα της ορεινής, χειμερινής ενδοχώρας. Δεν νομίζω πως το προσπάθησε ο ποιητής. Δε νομίζω ότι προσπάθησε ακόμα και στο ρεμπέτικο να βγει ο πελασγικός του εαυτός. Δεν το προσπάθησε. Έδωσε αυτό που ο ίδιος ήταν.

Το πρακτορείο,

θολό και κρύο,

κάπου μιλάνε για παράξενες βροχές

και το ταξίδι,

σα μαύρο φίδι,

γεμίζει φόβο τις αδύναμες ψυχές.

Απόψε μοιάζουμε κ’ οι δύο,

ξωπίσω εγώ και συ μπροστά

σα βραδινό λεωφορείο,

πού ’χει τα φώτα του σβηστά.

Για μας ο κόσμος δεν τελειώνει,

για μας ο κόσμος αρχινά

μα της καρδιάς το μαύρο χιόνι,

δεν θα μας βγάλει πουθενά.

………………………………

Και ύστερα ο Αϊδωναίος Πελασγός.

Αυτό το δίχτυ έχει ονόματα πολλά

πού ’ναι γραμμένα σ’ εφτασφράγιστο κιτάπι

άλλοι το λεν του κάτω κόσμου πονηριά

κι άλλοι το λεν της πρώτης Άνοιξης αγάπη.

Το δίχτυ του έρωτα με το οποίο συλλαμβάνονται και ενσαρκώνονται οι ψυχές.

«Είδε τις φλέβες των ανθρώπων, / σαν ένα δίχτυ των θεών, όπου μας πιάνουν σαν τ’ αγρίμια»,

θα μας πουν Ευριπίδης και Σεφέρης.

Και βέβαια, «άλλοι το λεν του κάτω κόσμου πονηριά / κι άλλοι το λεν της πρώτης άνοιξης αγάπη».

Ο Γκάτσος έχει βιώσει βαθύτατα το ηρακλείτειο: «Διόνυσος και Άδης είναι ένα». Έχει βιώσει τον φερσεφόνειο και πλουτώνειο κόσμο, το τι συμβαίνει στα μυστήρια της Δήμητρας και της Ελευσίνας. Γνωρίζει ότι είναι ο ίδιος ο Άδης που στήνει την παγίδα που λέγεται αγάπη, την παγίδα που λέγεται έρωτας. Γνωρίζει ότι από τη μια οι ζωντανοί σπέρνουν στο αΐδιον (στα βάθη της γης ή της γυναίκας) για να έρθει στον Επάνω Κόσμο ο πλούτος. Και συνάμα γνωρίζει ότι αυτή η σπορά είναι η παγίδα του Πλούτωνα, αφού εκείνος εντέλει θα θερίσει τον πλούτο. Χωρίς βεβαίως να του ξεφύγει, ούτε ένα στάχυ ανθρώπινης ζωής.

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

Ο ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ:

Ο Γκάτσος αν και δεν είναι ο ενταγμένος στην αριστερά, βιώνει τα βάσανα του λαού, την αδικία μέσα στον κόσμο, και γίνεται περισσότερο επαναστατικός, επίκαιρος και συγκεκριμένος (κυρίως στα τελευταία του ποιήματα), ακόμα κι από τους αριστερούς ποιητές μας. Στο επίκαιρο και συγκεκριμένο, ξεπερνάει μερικές φορές ακόμη κι αυτόν τον Ρίτσο, ακόμη κι αυτόν τον Βάρναλη, κι εργάζεται με τον τρόπο των Ρεμπέτηδων, του Σολωμού και των Αρχαίων Λυρικών. Έτσι εδώ έχουμε τον Γκάτσο τον επαναστατικό.

Η γελοία ιδεολογία της μη βίας όπου στην πραγματικότητα ισχύει η απόλυτη νομιμοποίηση της βίας του αδικούντος δυνατού, και θεωρείται παράνομη η βία του αδικούμενου, του αδύνατου, του αμυνόμενου, δεν έχει πέραση στον Γκάτσο.

Ο Γκάτσος δεν θα αποκηρύξει τη βία για ν’ αρέσει στους Αμερικανούς ή για να μπει στο Eλληνικό Kοινοβούλιο. Ο Γκάτσος καλεί τον αδικημένο στην εξέγερση και στη χρήση των όπλων. Απευθυνόμενος στον Μακρυγιάννη του λέει:

Μπαρπαγιάννη Μακρυγιάννη δεν μας τά ’γραψες καλά

το φιλότιμο δεν φτάνει για να πάει κανείς μπροστά.

μπαρπαγιάννη Μακρυγιάννη πάρε μαύρο γιαταγάνι

κι έλα στη ζωή μας πίσω το στραβό να κάνεις ίσο.

Κι ακόμη:

Νικημένο μου ξεφτέρι

δεν αλλάζουν οι καιροί

με φωτιά και με μαχαίρι

πάντα ο κόσμος προχωρεί.

Μοιάζει μ’ όλα ετούτα να λέει στον φίλο του Οδυσσέα Ελύτη:

Δεν φτάνουν Οδυσσέα μου ο Ζέφυρος και τα φιλιά

των κοριτσιών η αγκαλιά και του πελάγου η ευωδιά.

Δίκιο ζητούν οι άνθρωποι και δίκιο πουθενά.

Τα θύματα τα φτύνουνε και υμνούνε το φονιά.

Τ’ άρματα, μόνο τ’ άρματα, νοιώθουνε τα καθάρματα.

Ναι, ν’ ασκήσεις το ιερό δικαίωμα της άμυνας, ιερό από την εποχή ακόμη του Ραδάμανθυ, για να φτάσεις στο θαύμα της ελευθερίας «γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά» καθώς λέει ο Σεφέρης «παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου».

Αλλ’ αυτό το επίκαιρο, το άμεσο, το συγκεκριμένο, το επιθετικό, δεν κάνει τον Σολωμό ή τον Γκάτσο κακούς μαστόρους. Μα, ακριβώς γι’ αυτό, ακριβώς γιατί η δικαιοσύνη είναι γι’ αυτούς το κλειδί, είναι γι’ αυτό που από τη μια μιλούν ξεκάθαρα κι επαναστατικά και συγχρόνως από την άλλη κάνουν αριστουργήματα από απόψεως αισθητικής.

Η δικαιοσύνη που κάνει τον ποιητή να μιλά για όπλα, είναι η ίδια δικαιοσύνη που απαιτεί από τον ποιητή ποιήματα εξαιρετικού κάλλους.

Γιατί η αισθητική κατά βάθος είναι δικαιοσύνη.

Ένα ποίημα είναι καλό επειδή έχει δικαιοσύνη ρυθμών, ήχων, ιδεών.

Ένας πίνακας είναι καλός επειδή έχει δικαιοσύνη σχημάτων και χρωμάτων.

Ένα κτήριο είναι όμορφο και σταθερό επειδή έχει δικαιοσύνη σχημάτων, βαρών, υλικών, ισορροπιών.

Η δικαιοσύνη είναι η Αρμονία, η γυναίκα του Κάδμου-Κόσμου. Ο ποιητής υπηρετεί τη δικαιοσύνη, όχι γιατί ακολουθεί την ιδεολογία που λέγεται «στρατευμένη τέχνη», αλλά γιατί η δικαιοσύνη γι’ αυτόν είναι βιολογική υπόθεση, είναι βιολογική ανάγκη, είναι βιολογική ευφροσύνη.

Δεν είναι τυχαίο που οι φυσικοί φιλόσοφοι Ηράκλειτος, Αναξίμανδρος, Δημόκριτος, έχουν τη δικαιοσύνη στην κορυφή της κοσμοθεωρίας τους, σαν αυτό που διατρέχει κάθε μόριο του κόσμου. «Ως επί της Γης και εν ουρανώ» λένε οι τύραννοι και οι θρησκευτικές ιεραρχίες των κοινωνιών μας. «Ως εν ουρανώ και επί της Γης» λένε ο Αναξίμανδρος, ο Ηράκλειτος κι ο Ιησούς, στο θαυμάσιο εκείνο ξόρκι που ονομάζουμε «Πατερημών».

Γι’ αυτό λοιπόν κι εσείς παλληκιάρια μου με το κρασί και τα φιλιά και τα φύλλα στο στόμα σας

Θέλω να βγείτε γυμνοί στα ποτάμια

να τραγουδήστε τη Μπαρμπαριά όπως ο ξυλουργός κυνηγάει τους σκίνους

Όπως περνάει η όχεντρα μες απ’ τα περιβόλια των κριθαριών

Με τα περήφανα μάτια της οργισμένα

Κι όπως οι αστραπές αλωνίζουν τα νιάτα.

Παίζουν κορώνα γράμματα το δαχτυλίδι του Αη Γιαννιού και τα φλουριά του Αράπη.

Kι ένας παλιός ανεμόμυλος λησμονημένος απ’ όλους
Mε μια βελόνα δελφινιού ράβει τα σάπια του πανιά μοναχός του
Kαι κατεβαίνει απ’ τις πλαγιές με τον καράγιαλη πρίμα
Όπως κατέβαινε ο Άδωνις στα μονοπάτια του Xελμού να πει μια καλησπέρα της Γκόλφως.

Mαύρη μεγάλη θάλασσα με τόσα βότσαλα τριγύρω στο λαιμό

τόσα χρωματιστά πετράδια στα μαλλιά σου.

Mαύρη μεγάλη μοναξιά με τόσα βότσαλα τριγύρω στο λαιμό

τόσα χρωματιστά πετράδια στα μαλλιά σου.

ΣΤΟΥ ΠΙΚΡΑΜΕΝΟΥ ΤΗΝ ΑΥΛΗ

Στου πικραμένου την αυλή ήλιος δεν ανατέλλει

Mόνο σκουλήκια βγαίνουνε να κοροϊδέψουν τ’ άστρα
Mόνο φυτρώνουν άλογα στις μυρμηγκοφωλιές
Kαι νυχτερίδες τρων πουλιά και κατουράνε σπέρμα.

Στου πικραμένου την αυλή δε βασιλεύει η νύχτα
Mόνο ξερνάν οι φυλλωσιές ένα ποτάμι δάκρυα
Όταν περνάει ο διάβολος να καβαλήσει τα σκυλιά
Kαι τα κοράκια κολυμπάν σ’ ένα πηγάδι μ’ αίμα.

Kαι τα κοράκια κολυμπάν σ’ ένα πηγάδι μ’ αίμα.

Στου πικραμένου την αυλή το μάτι έχει στερέψει
Έχει παγώσει το μυαλό κι έχει η καρδιά πετρώσει
Kρέμονται σάρκες βατραχιών στα δόντια της αράχνης
Σκούζουν ακρίδες νηστικές σε βρυκολάκων πόδια.

Στου πικραμένου την αυλή βγαίνει χορτάρι μαύρο
Mόνο ένα βράδυ του Mαγιού πέρασε ένας αγέρας
Ένα περπάτημα ελαφρύ σα σκίρτημα του κάμπου
Ένα φιλί της θάλασσας της αφροστολισμένης.

Kι αν θα διψάσεις για νερό θα στείψουμ’ ένα σύννεφο
Kι αν θα πεινάσεις για ψωμί θα σφάξουμε έν’ αηδόνι
Mόνο καρτέρει μια στιγμή ν’ ανοίξει ο πικραπήγανος
N’ αστράψει ο μαύρος ουρανός να λουλουδίσει ο φλόμος.

Mα είταν αγέρας κι έφυγε κορυδαλλός κι εχάθη
Eίταν του Mάη το πρόσωπο του φεγγαριού η ασπράδα
Ένα περπάτημα ελαφρύ σα σκίρτημα του κάμπου
Ένα φιλί της θάλασσας της αφροστολισμένης.

El otoño vendrá con caracolas

uva de niebla y montes agrupados,

pero nadie querrá mirar tus ojos

porque te has muerto para siempre.

Tardará mucho tiempo en nacer si es que nace

un andtaluz tan claro, tan rico de aventura.

...............................................

Yo canto su elegancia con palabras que gimen

y recuerdo una brisa triste por los olivos.

ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

Διάβασα προσφάτως το εξαίρετο βιβλίο της Αγαθής Δημητρούκα «Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε το θάνατο».

Κι ακόμη διάβασα τα εξαίρετα Ερωτικά Ποιήματα του Πάμπλο Νερούδα. Εξαίρετα γιατί η απόδοση είναι της Αγαθής Δημητρούκα.

Διάβασα επίσης το βιβλίο του Θάνου Ξηρού: Ήταν ωραίο το ταξίδι κι ανέλπιστα μακρύ. Είναι εξαίρετο βιβλίο, μα, δεν είναι ωραίο να χρησιμοποιώ συνεχώς τη λέξη «εξαίρετο». (Ευχαριστώ Θάνο!).

Και τέλος, με πολλή ικανοποίηση διαβάζω το βιβλίο του Αλέξανδρου Ασωνίτη: Το μνημειώδες σχέδιο του Σερ Ουίστον Τσόρτσιλ. (Το δεύτερο μισό του βιβλίου περιέχει τη νουβέλα "Το μοιρολόι της Μανούσαινας").

(«Με πολλή ικανοποίηση» γιατί βλέπω στο βιβλίο αυτό, ότι ο Αλέξανδρος Ασωνίτης τολμά, (αντίθετα με ολόκληρο σχεδόν το δουλόφρον ανθρώπινο γένος του πλανήτη), να κρατήσει έναν καθρέφτη μπροστά στα αποικιακά τέρατα και στους δυο μεγάλους γιους της Ύβρεως -κατά τον 20 αιώνα- Τσόρτσιλ και Χίτλερ).

_________________

ΜΗΝΥΜΑ:

Κύριε Χατζηνικολάου, αυτές τις μέρες, απόψεις σαν του κυρίου Κώνστα και της κυρίας Μακρή δεν ωφελούν τον λαό μας. (Το δελτίο σας μοιάζει ορφανό χωρίς τον θυμωμένο Γιώργο Τράγκα). Ο λαός μας θα βρει ξανά το δρόμο προς την ευημερία μες από ανθρώπους σαν τον Δημήτρη Καζάκη και τον Μίκη Θεοδωράκη. Δώστε συχνότερα βήμα στον σοφό κύριο Καζάκη, στην κυρία Λιάνα Κανέλλη, στον κύριο Μπογιόπουλο. Όχι άλλο με τη χολέρα των ευρωληγούρηδων δημοσιογράφων, οικονομολόγων, πολιτικών.

Κι εγώ αγαπώ την Ευρώπη. Την Ευρώπη της Αναγέννησης και της Γαλλικής Επανάστασης, την Ευρώπη του διαφωτισμού, την μεταπολεμική Ευρώπη (έστω κι αν κατασκευάστηκε σαν ανάχωμα και βιτρίνα του καπιταλισμού, εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης και για όσο άντεξε η Σοβιετική Ένωση).

Όμως το να είναι κανείς με την Ευρώπη του σήμερα, την Ευρώπη των τοκογλύφων, των εμπόρων όπλων, την Ευρώπη της μοντέρνας αποικιοκρατίας, αποτελεί αποκρουστική δουλοπρέπεια.

Παρακαλώ πατήστε στις αναζητήσεις του ιντερνέτ, τις λέξεις: ΤΙ ΤΟ ΘΕΛΕΙΣ ΠΙΑ ΤΟ ΠΕΟΣ. Ακούστε και δείτε αυτό το βίντεο. Γιατί στην πραγματικότητα, όλοι αυτοί, άλλο δεν ζητούν από τον Έλληνα παρά να κόψει τα πέος, με το αντάλλαγμα, να παραμείνει Ευρωπαίος. (Σα να μην είναι ο Έλληνας, εδώ και τέσσερις χιλιετίες, ο κατεξοχήν Ευρωπαίος).

ΔΙΑΦΗΜΗΣΕΙΣ

ΓΑΤΕΣ

Γάτες που σας φερθήκανε φιλόξενα και μού ’χετε και μένα εμπιστοσύνη.

Χαϊδεύεστε στα πόδια μου, στα χέρια μου, σε τοίχους και σε στύλους και

σε ό, τι στερεό, παντού χαϊδεύεστε με όλο σας το σώμα κι όχι μόνο
με τα χέρια όπως κάνουνε οι άνθρωποι.

Είσαστε ότι είσαστε εκεί σ’ αυτό που είσαστε.

Έρχεστε ακόμα κι όταν δεν πεινάτε,

περνάτε από δω γιατί υπάρχει και η πείνα της αγάπης και η πείνα του

χαδιού,

η πείνα της φιλίας και φωνάζετε κοφτά και σιγανά όπως γυναίκες κάποτε

στον έρωτα.

Μ’ ακολουθείτε όπου πάω πέφτετε μπροστά μου εκεί ανάσκελα γυρίζετε

σα δάχτυλο που δίνει αποτυπώματα.

Έρχεστε και καθόσαστε εκεί που θα καθήσω, ρουθουνίζετε, κοιτάζοντας

και κλείνοντας τα μάτια ως τα μισά ή και ολότελα.

Αθάνατοι μού μοιάζετε που διόλου δε ζηλέψατε του ανθρώπου τη ζωή.

Πολύπλοκη τη βρήκατε χαμένη μες τους δρόμους αρετών που κατά βάθος

τίποτε δεν έχουν το καλό κ’ είναι κακίες.

Δρόμοι που φέρνουν μακριά από τη γύμνια, την ανάσα και τον ύπνο, το

νερό, το φαγητό και την αγάπη, το παιχνίδι.

Αυτά που ο Δημόκριτος μας λέει πως χρειάζονται στον άνθρωπο και είναι

από τη φύση δωρεάν.

Πότε εσείς διαβάσατε Δημόκριτο;

Ή μήπως είσαστε ο ίδιος ο Δημόκριτος;

Γάτες που σας φερθήκανε σκληρά και χαϊδευόσαστε μονάχα εκεί σε

κάποιο τοίχο, κάποιο στύλο, κάποιο έπιπλο,

αλλά ποτέ σας δεν αφήσατε κι εγώ να σας αγγίξω.

Διψάτε και πεινάτε για φιλία μα θυμόσαστε,

θυμόσαστε που ύπουλα σας δώσανε κλωτσιά.

Θέλετε φαγητό μα και φιλία. Το χαιρόσαστε

που έχετε κι εσείς ανθρώπους φίλους, ένα σπίτι που το βράδυ έχει φως και

την ημέρα μπαινοβγαίνουνε σ’ αυτό γνώριμοι άνθρωποι.

Θέλετε τόσο να ’χετε κι εσείς μια οικογένεια.

Ν’ ανήκετε στα σπίτια των ανθρώπων, να μοιράζεστε μαζί τους τα

απλούστερα.

Ζέστη και φαγητό και δίχως όρια φιλία.

Πόσο λυπούμαι σαν γνωρίζω αυτή σας την ανάγκη για φιλία σταθερή και

σπίτι μόνιμο.

Πόσο λυπούμαι που εγώ συνέχεια έρχομαι και φεύγω.

Θα ήθελα να έχω τη χαρά να σας χαρίσω τη χαρά να είμ’ εδώ πάντα μαζί

σας.

Μα δεν το μπόρεσα αυτό να τ’ αποχτήσω.

Αχ δεν υποψιάζεστε οι άνθρωποι τι δύσκολη που κάνουν τη ζωή μου για

το τίποτε.

Κι ούτε υποψιάζεστε τι δύσκολη που κάνουν τη ζωή τους για το τίποτε.

Δεν ζουν με το κορμί τους μα μονάχα με τις σκέψεις αλλουνών.

Και βάζουν το κορμί ν’ ακολουθεί τις φαντασίες τους.

Την απληστία τους, την ύπουλα, καλά κρυμμένη, αχ να ξέρατε

τη ματαιοδοξία τους, το φθόνο τους, τις μάσκες τους, το μίσος τους

για όποιον υποπτεύονται πως βλέπει πίσω από τις μάσκες τους,

για όποιον βλέπει εκείνα που δεν θέλουν να φανούν.

Οι άνθρωποι στο ψέμμα μέσα ζουν. Μες στα σκουπίδια του μυαλού τους

βρίσκονται πνιγμένοι.

Έχουνε τους μεγάλους τους και βέβαια τους μικρούς τους.

Θαυμάζουν τους μεγάλους και λυπούνται ή ακόμα και μισούνε τους

μικρούς.

Κι όλα ετούτα ζουν στη φαντασία τους.

Ούτε μικροί ούτε μεγάλοι βέβαια υπάρχουν.

Αιώνες οι Ινδοί, χιλιετίες ζουν στα σάπια σκαλοπάτια τους που κάστες

ονομάζουν.

Η Μαγκαβάτ Γκιτά ούτε τους άγγιξε.

«Χρυσάφι και σκατό, μαχαραγιάς, παρίας, χώμα κι άστρο είναι ένα και το

αυτό».

Ο Βούδδας έζησε σε τούτη τη σοφία και για τούτο τον εδιώξαν οι Ινδοί.

Έχουν ανάγκη να υπάρχουν οι σπουδαίοι και οι άχρηστοι

Κι ετούτοι οι σπουδαίοι δεν μπορούν να ζήσουνε στιγμή χωρίς τους

άχρηστους.

Γιατί μπορούν να δέρνουν, να βιάζουν, να σκοτώνουνε τους άχρηστους
χωρίς να παραβαίνουν κάποιο νόμο.

Θλίψη στ’ ανθρώπινα βασίλεια γάτες μου καλές κι αγαπημένες.

Θλίψη να θέλει ο Μουσολίνι να τσακίσει τους Αιθίοπες.

Και οι γαμηόληδες οι άλλοι να τον βλέπουν και να φκιάχνουνε τη σούπα

τους

άλλοι μια σούπα ηλίθιου θαυμασμού,

άλλοι μια σούπα σκέψεων να του μοιάσουνε

άλλοι μια σούπα παντελούς αδιαφορίας.

Κι εκείνος να σκοτώνει ένα λαό, να σακατεύει ανθρώπινα κορμιά, να

βασανίζει

έναν πανάρχαιο λαό να κομματιάζει

αυτή η ενσαρκωμένη ηλιθιότητα,

η φουσκωμένη ματαιοδοξία.

Κι ο Τσόρτσιλ το σκατό του Σατανά, του τοκογλύφου Γηρυόνη Σατανά η

κουράδα όπως λέει ο φίλος μας ο Πάουντ

να είναι πρότυπο γι’ αυτούς, να τον θαυμάζουνε, τον Τσόρτσιλ να

θαυμάζουνε οι άθλιοι,

που πάντοτε κρατούσε μες στα δόντια του ένα πούρο να μην φαίνεται

πως ήταν το σαγόνι του ρηχό σαν το σαγόνι καρχαρία.

Γάτες δεν ξέρετε οι άνθρωποι

τι σκατοεφευρέσεις έχουν κάνει για να φαίνονται πιο πάνω απ’ αυτό που

είναι πράγματι.

Θρησκείες άθλιες τους έχουνε μοιράσει σε κοπάδια.

Ακόμα και οι άγριοι λαοί δεν είναι άγριοι. Κι ας ζουν στα δάση τα πυκνά

δεν είναι άγριοι.

Σε δυσειδαιμονίες μέσα ζουν. Δεν είναι άγριοι αυτοί ούτε πρωτόγονοι.

Άγριος και πρωτόγονος θα πει να ’σαι γυμνός απ’ τη βλακεία όπως ο

Σωκράτης, ο Ηράκλειτος, ο Ζήνων, ο Δημόκριτος,

ο Διογένης, ναι, να ’σαι απλός, να ’σαι γυμνός

όπως ο Χούι Σι, ο Λάο Τσε, ο Κομφούκιος, ο Τσου, ο σοφός της

αγροικίας…

Όχι να ζεις στα δάση μέσα σε πληθώρα ηλιθιότητας, μα να ’σαι

οπουδήποτε, αλλά, να ’σαι γυμνός από βλακεία και σκουπίδια του

μυαλού.

Γάτες μου δεν γνωρίζετε εσείς πού έχω μπλέξει.

Και ζω με την προσπάθεια της γύμνωσης

απ’ την πολυπλοκότητα του ψεύδους των ανθρώπων

των σκουπιδιών της φαντασίας τους, της γύμνωσης

απ’ τις ιεραρχίες τους με τ’ ανύπαρχτα, τα σάπια σκαλοπάτια του μυαλού

τους όπου θέλουνε ν’ ανέβουν

μήπως και πάρουν δόξα, ω, απ’ τους ηλίθιους· μια δόξα των ηλίθιων προς

ηλίθιους.

Γάτες που έχετε γνωρίσει τη σκληρή, την ύπουλη βλακώδη και σκληρή

φύση του ανθρώπου,

και ούτε καν εμένα εμπιστεύεστε.

Μόνο η πείνα του φαγιού σάς φέρνει εδώ.

Κι όταν να σας ταΐσω κάνω τρέχετε να φύγετε.

Κι έχετε άγρια την έκπληξη στα μάτια σας

που απροσδόκητα σας φέρνω φαγητό.

Μα δεν με πλησιάζετε, μονάχα όταν φύγω

έρχεστε για να φάτε με ταχύτητα, να φάτε, να προλάβετε να φάτε.

Ξεχάσατε για πάντα το νιαούρισμα εκείνο της φιλίας και τα χάδια, τη

χαρά

ενός γατίσιου σώματος που όλο κυματίζει απ’ τα μουστάκια ως το άκρο

της ουράς του.

Άκαμπτες είστε σαν να είστε από ξύλο και πανί σα να ’στε κούκλες.

Άκαμπτες και με μάτια φοβισμένα κι όλο έκπληξη.

Γάτες εσείς οι τελευταίες περισσότερο μου μοιάζετε. Σας μοιάζω.

Είμαι κι εγώ γεμάτος έκπληξη σαν δω την καλοσύνη, δεν πιστεύω,

αφού το σύνηθες η ύπουλη κλωτσιά.

Με παγωμένη τη χαρά, όπως κι εσείς, με φόβο κι έκπληξη

βλέπω την καλοσύνη και φροντίζω

όπως κι εσείς φροντίζω σαν μου δίνουν φαγητό

να το αρπάζω όσο γίνεται πιο γρήγορα και φεύγω

κρύβομαι για να φάω, τρώω γρήγορα

μη με προλάβουν και μου δώσουνε κλωτσιά ή με προσβάλουν που ακόμη

εγώ τολμάω να υπάρχω

εμπρός σε τέτοιους εκλεκτούς και ελεήμονες.

Ω, μην αρχίσουν τη διδασκαλία.

Τι εύκολα που αρχίζουν να διδάσκουν οι χυδαίοι τον σοφό

όταν νομίζουν ότι έχει την ανάγκη τους.

Γάτες μου, γάτες μου!

Εγώ σας αγαπώ, κι αυτό το ξέρετε.

Όμως συγγνώμη σας ζητώ που δεν μπορώ να κάνω πιο πολλά και πιο

καλά. Όσα αξίζετε.

Ακόμη προσπαθώ να γίνω εκείνο το πολύτιμο, το απόλυτα γυμνό, το

όμοιος εαυτώ όπως κι εσείς.

Ακόμη προσπαθώ απ’ τα σκουπίδια των ανθρώπων για να βγω

και την απλή εκείνη την αρχέγονη,

πρωταρχική μου φύση να χαρώ.

Όμως είν’ ώρα πια να χαϊδευτούμε και να φάμε και να παίξουμε.

Και χαίρομαι που μείνατε ολακάθαρες

από αυτή εδώ τη φλυαρία μου.

Πελασγικόν, Ιούλιος 2010

ΠΟΙΗΜΑ ΠΡΟΧΕΙΡΟ ΑΝΑΜΕΝΟΝΤΑΣ ΦΙΛΟΥΣ ΣΤΟ «ΒΟΞ», ΙΑΝ. 2011 *

Δυο γιους είχες παππούλη μου, τον Γιώργο και τον Μήτσο.

Ο ένας με τους Αχαιούς πήγε στη Μικρασία

και είδε κι έπαθε πολλά, αβάσταχτα που όμως

τα βάσταξε και γύρισε. Τι είναι οι ανθρώποι!

Χωρίς να βρουν την κόκκινη μηλιά των τραγουδιών μας

γυρίζανε ρακένδυτοι στου Εσκί Σεχίρ τα μέρη

από συμμάχους κι Έλληνες τρίδιπλα προδομένοι.

Πίνανε κόκκινο νερό και περπατώντας νύχτα

ο ένας σύντροφος μπροστά με το αρνί στην πλάτη

κι ο άλλος πίσω γδέρνοντας με ξίφος στομωμένο

πηγαίνοντας, μη ξέροντας πού έχει τέρμα η φρίκη.

Κι ο άλλος πάνω στα βουνά της Αλβανίας φτάνει

με το μουλάρι εφόδια πηγαίνει στον Ελύτη,

του Καββαδία ο σύντροφος. Γύρισε πεζοπόρος

κάτω από βομβαρδισμούς (παντού μουλαροκλέφτες)

γύρισε στη γυναίκα του, στο σπίτι, καπνισμένος

τόσο που δεν τον γνώριζαν τα δυο μικρά παιδιά του.

Σκόνη είναι οι άνθρωποι, του αύριο η σκόνη

που η Σφίγγα ήδη την κοιτά ψηλάθε μειδιώσα.

Ύστερα ο Χίτλερ έφτασε ζητώντας να περάσει

μα οι Έλληνες του ρίχτηκαν στο πλάι των Εγγλέζων.

Προτίμησαν συμμάχους τους να έχουν τους Εγγλέζους

που Κύπρον τους ετάξανε να σμίξει με τη μάνα

και Βόρειον Ήπειρο μαζί. Και δεν το μετανοιώσαν

στον πρώτο χρόνο.

(Άλλωστε, ο Χίτλερ εξελίχθη

σε μυλωνά της Κόλασης, του άρεσε ν’ αλέθει

των Μελαψών τους σκελετούς, που κάτασπροι αλλοί του

ήσανε σαν των Γερμανών).

Ύστερα καταλάβαν

που οι Εγγλέζοι πιο καλοί δεν ήσαν απ’ τον Χίτλερ.

Βομβάρδισαν τον Πειραιά, και τον εμφύλιο σπείραν

ποτέ να μην μπορέσουμε να πάρουμ’ όσα ετάξαν.

Σκόνη είναι οι άνθρωποι, του σήμερα η σκόνη

που η Σφίγγα πάντα την κοιτά ψηλάθε μειδιώσα.

Δυο γιούς είχες παππούλη μου, το B. B. C. για κείνους

ποτέ λέξη δεν άρθρωσε, μονάχα οι Εγγλέζοι

πολέμησαν τους Γερμανούς λένε και ξαναλένε

του Παρθενώνα οι βιαστές, του δόλου οι τεχνίτες,

π’ όλο για χιούμορ ομιλούν αλλά το μόνο πού ’χουν:

της σκόνης την αποκοτιά που υψώθηκε για λίγο

και νόμισεν ανώτερη πως είναι απ’ άλλες σκόνες.

_________________

* Έχοντας πλέον ικανοποιήσει την ανάγκη μου για δημιουργία ποιήσεως «υψηλού επιπέδου», μου αρέσει κάποτε να γράφω απελέκητα σαν τους βοσκούς της Πίνδου ή του Ψηλορείτη, έχοντας όμως πάντα υπόψιν μου τη δική τους τέλεια αίσθηση του ελληνικού ρυθμού.

Η ΠΡOΫΠΟΘΕΣΗ

Τον Μάρτη του 2010, μου τηλεφώνησε η μορφωτική ακόλουθος της Ιρανικής Πρεσβείας στην Αθήνα, ζητώντας μου να πάρω μέρος σ’ ένα παγκόσμιο συνέδριο ποιητών στην Τεχεράνη, από 16 έως 22 Απριλίου.

Είπα «ναι». Όμως με την προϋπόθεση ότι α): Πρέπει να επισκεφτούν την ιστοσελίδα μου και να το ξανασκεφτούν. Διότι εκεί φαίνεται καθαρά πως εγώ είμαι περισσότερο Έλλην κι ελάχιστα χριστιανός, και πώς δεν θα έπρεπε ξάφνου, ενώ θα είμαι στην Περσία, να βρεθώ σε δύσκολή θέση και το χειρότερο να βρεθούν σε δύσκολη θέση αυτοί που μ’ έχουν επιλέξει.

{Είχα στο νου μου πως ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της διαφοράς των Ελλήνων και των Ασιατών της Εγγύς και Μέσης Ασίας, είναι η έκφραση στη ζωή και στην τέχνη. Εμείς γυμνοί, είτε με τη ροπή προς το γυμνό, (ελπίζω να μην πάνε κάποιοι χριστιανοφασίστες και φορέσουν πάμπερς στο άγαλμα του Λεωνίδα που είναι στημένο στις Θερμοπύλες), εκείνοι το αντίθετο. Εμείς εκφραζόμενοι πλήρως κι ελεύθερα στα θρησκευτικά ζητήματα κι ακόμη στα ερωτικά (ζωγραφική, ποίηση), ενώ εκείνοι όχι.

Μου ήρθαν στο νου ζωγραφιές από ελληνικά αγγεία, ρεαλιστικότατες, με την επιγραφή ΕΡΟΣ ΚΑΛΟΣ… ακόμα και σκηνές από παρτούζες…Μου ήρθαν στο νου ποιήματα της Σαπφώς, του Αρχίλοχου, του Μελέαγρου κι άλλων τολμηρότερων από αυτούς, ανωνύμων και μη, μισοκατεστραμμένων και μη. Μου ήρθαν στο νου τα αθυρόστομα σατιρικά ποιήματα του ζωγράφου, ποιητή και ιερέα Νικολό Κουτούζη (Ζάκυνθος 19^ος αι.), τα λίμερικς του Σεφέρη... Μου ήρθαν στο νου κάποια «μονόχορδα» του Ρίτσου:

«Έλληνας λέω ένας γυμνός μ’ ένα καλάθι από σταφύλια», ή «Έλληνας είσαι. Όχι γυμνιστής. Γυμνός».

Κι ακόμα:

«Σώμα γυμνό χαιρετισμός όλου του κόσμου».

Ναι, είχα στο νου μου ότι εγώ αποτελώ την καθαρώς ελληνική συνέχεια που ξεκινά από τους Μυθογράφους, περνάει στους λυρικούς, στο δημοτικό τραγούδι (εννοώ κι εκείνο το δημοτικό τραγούδι που μόνο στις αποκριές τολμούν οι σημερινοί Έλληνες να τραγουδήσουν), και φτάνει στους σημερινούς ποιητές μας. Κι ακόμη τ’ αγαπημένα στους φαντάρους διασκευασμένα έπη του Ομήρου «Τρωικός Πόλεμος», και «Οδύσσεια», πιθανότατα καμωμένα από τον Σουρή, που περιφέρονται εσχάτως μισοκατεστραμμένα, εφόσον οι στίχοι που λησμονιούνται, συμπληρώνονται κακότεχνα, από ανθρώπους που δεν τους ενδιαφέρει η αισθητική αλλά μόνο και μόνο η χυδαιότητα}.

Είπα «ναι». Όμως με την προϋπόθεση ότι β): Δεν θα έχουν καλέσει κάποιον Σκοπιανό ή κάποια Σκοπιανή, ως εκπρόσωπο της «Μακεδονίας».

{Θα ήταν απαράδεκτο, γελοίο, ιδιαιτέρως όταν έχουμε να κάνουμε με την Περσία, να έχω δίπλα μου εγώ, που μιλώ τη γλώσσα του Αλέξανδρου και «την κοινήν ελληνική λαλιά» που η δράση εκείνου δημιούργησε, να έχω δίπλα μου έναν βουλγαρόφωνο «Μακεδόνα», δηλαδή το ψέμμα που κατασκεύασε ο Τίτο κι άφησαν να χρονίσει (οι μέχρι προδοσίας δουλόφρονες προς ό, τι δυτικό κι αντικομμουνιστικό) πολιτικοί «μας».

«Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες πλην Λακεδαιμονίων»

λέει η αρχαία επιγραφή που χαράχτηκε μετά την μάχη στον Γρανικό ποταμό. Καθαρά πράματα.

Οι ποιητές κατάγονται από έθνη (λέξη ομηρική που λαθεμένα είτε σκοπίμως λέγεται ότι είναι λέξη δύο, τριών αιώνων), αλλ’ όντας όργανα του Παγκοσμίου Πνεύματος, υπερβαίνουν την εθνικότητά τους και γίνονται υπηρέτες της Αλήθειας, της α-λήθης (οι Μούσες είναι κόρες της Μνημοσύνης).

Αν οι Σκοπιανοί είχαν δίκιο, εγώ θα ήμουν με το μέρος τους. Αλλά δεν είμ’ εδώ για να υπηρετώ το ψέμμα. Οι πολιτικοί εκείνοι που θεωρούν την πολιτική, όχι υπηρεσία στη δικαιοσύνη αλλά ευκαιρία να κάμουν καριέρα, βρίσκουν ωφέλιμο να εντάσσονται με το ψέμμα και τα θελήματα των ξένων αφεντικών τους. Εμένα όμως η μοίρα μου μ’ ενέταξε στους ποιητές, και δεν ξέρω κανέναν ποιητή που να υπηρέτησε κάτι άλλο έξω από την αλήθεια.

Και η αλήθεια λέει πως αν οι Σκοπιανοί ήσαν Μακεδόνες θα μιλούσαν ελληνικά όπως και οι Αρχαίοι Μακεδόνες. Θα ήθελαν πριν απ’ όλα να είναι Έλληνες όπως και οι Αρχαίοι Μακεδόνες. Θα είχαν συνειδητοποιήσει την μοναδική αξία του Ελληνικού πολιτισμού και της Ελληνικής γλώσσας και θα ποθούσαν διακαώς (όπως λόγου χάριν οι Κύπριοι) να ενωθούν με την Ελλάδα, κι όχι μέσω του ονόματος να θέλουν να επεκτείνουν το κρατικό τους μόρφωμα μέχρι τη Χαλκιδική, όπως η προπαγάνδα τους και οι χάρτες τους το λένε.

Με αηδίαζαν πάντα, πρόσωπα είτε λαοί, που σαν τον Μάικλ Τζάκσον, ο οποίος πέρασε τη ζωή του προσπαθώντας να γίνει λευκός, περιφρονούν αυτό που είναι και προσπαθούν να γίνουν κάτι άλλο που δεν είναι και που δεν οδηγεί πουθενά.

Λένε κάποιοι ότι οι εντός της ελληνικής επικράτειας ευρισκόμενοι σλαβόφωνοι υπέστησαν πολλά και σκληρά από το ελληνικό κράτος. Και θυμωμένοι αυτοί από αυτή τη συμπεριφορά κατάντησαν να είναι ανθέλληνες. Έχω να τους πω ότι το γαμημένο ελληνικό κράτος πρωτίστως φέρθηκε σκληρά στους ελληνόφωνους Έλληνες. Τους καλύτερους από αυτούς τους βασάνισε, τους εκτέλεσε, τους έστειλε στα ξερονήσια. Αυτό όμως δεν έκαμε αυτούς τους Έλληνες -Έλληνες να μπερδεύουν τις γαμημένες ελληνικές κυβερνήσεις (τις περισσότερες φορές στημένες από ξένους) με την Ελλάδα ή με τον Ελληνικό Πολιτισμό, τον μόνο πολιτισμό (μαζί με τον Κινεζικό) που κινείται σύμφωνα με τους φυσικούς νόμους, στηρίζεται στην ελεύθερη σκέψη, στην ελεύθερη έκφραση, στην έρευνα, στην επιστήμη, έχοντας πάντα ως στόχο του να φθάσει στον δικαιότερο και στον σοφότερο τρόπο διακυβέρνησης και ζωής.

Έτσι λοιπόν, εκείνο που βγαίνει από τη σύσκεψη των ποιητών (των ποιητών απ’ όλα τα έθνη κι απ’ όλες τις εποχές) που πάντα γίνεται μέσα στο νου μου πριν μιλήσω για κάτι*, είναι πως οι Σκοπιανοί, είτε πρέπει να βρουν αυτό που πράγματι είναι και να το αγαπήσουν (αν βρουν αυτό που είναι και το αγαπήσουν, αυτό τότε θα λάμψει, χωρίς να έχει ανάγκη τον ήλιο της Βεργίνας), είτε πρέπει να κάμουν εκείνο που οι σοφότεροι των βαρβάρων έκαμαν: δηλαδή να ενταχθούν πλήρως και με καμάρι στον χιλιάδων χρόνων ελληνικό πολιτισμό}.

Ένα εικοσιτετράωρο μετά η μορφωτική ακόλουθος της Περσίας (δεν μου αρέσει να λέω την Περσία Ιράν), μου απάντησε:

«Είδαμε την ιστοσελίδα σας (την οποία οι συνεργάτες μου γνωρίζουν ήδη από καιρό). Όχι. Προσκαλώντας έναν ξένο ποιητή στη χώρα μας δεν του ζητούμε να γίνει μωαμεθανός είτε Ιρανός. Ο Έλληνας θα έρθει ως Έλληνας που είναι, ο Ισπανός ως Ισπανός που είναι κ.λπ. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα που είστε όπως μας είπατε αρχαίος Έλλην…

Όσο για το άλλο ζήτημα, της πρόσκλησης ή όχι Σκοπιανού ποιητή, όχι, δεν καλέσαμε Σκοπιανό ποιητή. Εμείς, αντίθετα από τους συμμάχους σας και φίλους σας της Δύσης, ουδέποτε αναγνωρίσαμε τα Σκόπια ως Μακεδονία. Γιατί απλούστατα όλο αυτό είναι ένα κατασκευασμένο ψέμμα. Γιατί απλούστατα τα Σκόπια δεν είναι Μακεδονία. Εμείς, ένας αρχαίος λαός όπως κι εσείς, γείτονάς σας επί αιώνες, επί χιλιετίες, γνωρίζουμε καλύτερα απ’ όλους τους άλλους πως δεν υπάρχουν άλλοι Μακεδόνες, έξω από τους Έλληνες Μακεδόνες».

Έτσι δέχτηκα κι έκαμα το ταξίδι μου στην Τεχεράνη. Κι από εκεί στην κατεστραμμένη από τον Αλέξανδρο Περσέπολη. (Την κατέστρεψε, όπως είπε, ως αντίποινα προς τους Πέρσες που έκαψαν την Αθήνα). Κι από την Περσέπολη στο Σιράζ. Κι από το Σιράζ στο θρυλικό Ισπαχάν (Ισφαχάν το λένε οι ίδιοι). Ε, ναι, το λένε από παλιά: «Όποιος επισκέφτηκε το Ισπαχάν, έχει γνωρίσει τον μισό κόσμο. Το να γνωρίσει κανείς περισσότερα, θα ήταν βλάσφημο. Αυτό επιτρέπεται μόνο στον Αλλάχ».

Κι ο μέγας Καζαντζάκης:

-Τι όνομα δίνετε στο Θεό, γέροντα; ρώτησε ο αβάς.

-Δεν έχει όνομα, αποκρίθηκε ο δερβίσης· δε χωράει ο Θεός σε ονόματα. Το όνομα είναι φυλακή, ο Θεός είναι λεύτερος.

-Μα όταν θέλετε να τον φωνάξετε, επέμεινε ο αβάς, όταν είναι ανάγκη, πώς θα τον κράξετε;

Ο δερβίσης έσκυψε το κεφάλι, συλλογίστηκε· τέλος άνοιξε το στόμα:

-Αχ! αποκρίθηκε· όχι Αλλάχ, Αχ! θα τον κράξω**.

__________________

* Ο Πικάσσο έλεγε: «Ούτε μια πινελιά δεν γίνεται να κάμω, αν δεν έχω την έγκριση από τους μεγάλους ζωγράφους όλων των εποχών, που είναι συγκεντρωμένοι εκεί πίσω μου, στο αμφιθέατρο του νου μου».

**Από το βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη «Αναφορά στον Γκρέκο».

Αθήνα, Οκτώβρης 2010

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ο ΕΛΙΟΤ ΣΤΑ ΠΕΡΙΞ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ

«Starnbergersee, Hofgarten», είναι λέξεις

που συναντάς κατηφορίζοντας την πρώτη απ’ τις πλαγιές

αυτού που ο Τόμας Έλιοτ ονόμασε

«έρημη χώρα» (The Waste Land).

«Εκεί νοιώθεις ελεύθερος», μας λέει, «in the mountains» (στα βουνά).

Κ’ ίσως το πλήθος βλέποντας των αλπικών λιμνών

μιλά για «ερημιά από καθρέφτες».

Και δικαίως

θα ρώταγε κανείς: Σε τέτοιους τόπους,

πανέμορφους, πού είδες ποιητή

αυτό που αποκαλείς «έρημη χώρα»;

Αλλού θα μας τη δώσει την απάντηση: «Στα χορικά του βράχου»:

«Η έρημος», μας λέει, «δεν βρίσκεται στους νότιους τροπικούς

αλλά μες στην καρδιά του αδερφού σου».

Starnbergersee (Feldafing), 11 Νοεμβρίου 2003

ΤΟ ΩΤΟΣΤΟΠ

Στα ακαρνανικά βουνά το punto μου οδηγώντας

(θαρρώ πως στα ιταλικά punto θα πει «τελεία»),

στα ακαρνανικά βουνά, συχνά με σταματούνε

για να τους πάρω μέχρι το χωριό τους

ή και το δρόμο τους απλώς να λιγοστέψω.

Άλλος (ή άλλη) κουβαλά ένα δεμάτι φρέσκο

χορτάρι για τις γίδες του. Άλλος ένα δεμάτι

κλάρες ξερές ή και χλωρές το φούρνο να ταΐσει.

Άλλος ένα σακί κουκιά, φασόλια ή καλαμπόκι.

Άλλος πεπόνια ή καρπούζια, άλλος τίποτε.

Κ’ είναι κι αυτοί που κουβαλούν τον ουρανό.

Όλοι σαν μπουν στο αμάξι μου βάζουν και το φορτίο.

Μόνο αυτοί που κουβαλούν τον ουρανό

μόνο αυτοί δεν βάζουνε μέσα και το φορτίο.

Αφήνουνε τον ουρανό πάντα εκεί απ’ έξω.

Κι όταν θα φτάσουν στον προορισμό τους

όταν κατέβουν απ’ το αμάξι μου

φορτώνονται τον ουρανό, ξανά, και συνεχίζουν.

ΣΤΗΝ ΠΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΓΚΑΛΕΡΙ

Τεσσερισήμισυ πρωί

από τον ύπνο σου αν βγεις

στην πιο αρχαία γκαλερί

του ουρανού μπορείς να δεις

λαμπρή καθάρια ν’ ανατέλλει

του Ωρίωνος η ζωγραφιά

που τις Πλειάδες κυνηγά

με τόξο αστέρινο και βέλη

από χρυσάφι και φωτιά.

Ο Κύων πίσω ακολουθεί

που ’χει το Σείριο κεφαλή.

Στην πιο αρχαία γκαλερί.

Ούτε βαρβάρου επιδρομή

ούτε πλημμύρες και σεισμοί

μπορούνε κάτι να χαλάσουν

ή μια ψηφίδα ν’ αποσπάσουν.

Στην πιο αρχαία γκαλερί

όπου καθείς μπορεί να μπει

χωρίς να δώσει πλερωμή.

Μπήκαν και πλούσιοι και φτωχοί

σκλάβοι κι ελεύθεροι, πιστοί

και άπιστοι και στρατολάτες

βοσκοί, εμπόροι κι απελάτες

και ναυτικοί και ζευγολάτες,

ήρωες, ποιητές, σοφοί,

μάγοι, ζητιάνοι, βασιλιάδες

και αστρονόμοι και νομάδες

άτομα και λαοί κι ομάδες

κι εξορισμένοι στα νησιά

Μακρόνησο και Κω και Τζια.

Μπήκαν και ζώα και φυτά

κ’ η θάλασσα που αντανακλά

με των δακρύων της τον καθρέφτη

το άστρο το πουλί τον κλέφτη

κι όλο τον όμορφο ντουνιά

τον άχαρο και το φονιά,

την απερίσκεπτη πλεμπάγια

που υποδέχεται με βάγια

τον άγιο και τον ληστή

πριν τους σταυρώσει ή τους θάψει

μες στο μπουντρούμι και στη χάψη.

Στην πιο αρχαία γκαλερί

που πάντα ρει και πάντα μένει

μοναδική στην οικουμένη

για κείνον που στην ομορφιά

αναζητεί παρηγοριά.

Εικόνες: 1. Ζωγραφιά του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα καμωμένη ειδικά για την ΑΜΟΡΓΟ. 2. Τα βότσαλα του Αρίσταρχου στο Λέντα του Λυβικού. 3.Βότσαλο με ζωγραφιά πάνω του του ελυτικού θεού Ελλέν, Ναγός Χίου. 4. Βότσαλο, Ναγός Χίου. 5. Η Αγαθή στο εξώφυλλο του βιβλίου της. 6. Ησυνάντηση με την αστραπή (βότσαλο του Λυβικού). 7. Κεφαλή κριού είτε δράκοντα. 8. Μισοφέγγαρο του Πελασγικού. 9. Αοιδός ηγουμένη διονυσιακού θιάσου. 10. Ο Θανάσης αποκαλύπτοντας το γυναικείο σώμα της Μεγάλης Αμμουδιάς, Λευκάδα 2011. 11. Η Αριάδνη στα 6της κάνοντας προσφορά.

ΤΟ «ΑΧ» ΙΟΥΛΙΟΥ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2011

2011-08-07T13:18:00.000+03:00

ΟΙ ΖΩΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΤΟ ΒΟΔΙ*

(ΕΙΣΑΓΩΓΗ)

Κάτω απ’ την πράσινη ιτιά και πλάι στον αρχαίο βουνίσιο ποταμό

το βόδι μένει ελεύθερο, κάνοντας ό, τι αυτό επιθυμεί.

Το απόβραδο που η γκρίζα ομίχλη κατεβαίνει στη βοσκή

ο άνθρωπος γυρίζει σπίτι του. Και ήσυχο

πίσω το ζώο ακολουθεί.

Ζώο και άνθρωπος συνάμα εξαφανίστηκαν

χωρίς κανένα ίχνος πίσω τους.

Άδειο το φεγγαρόφωτο και ούτε

μία σκιά από τα άπειρα

πράγματα που υπάρχουν μέσα του.

Ρωτάς τι νόημα έχουν όλ’ αυτά;

Ιδού τα κρίνα του αγρού

κ’ η φρέσκια χλόη με τ’ άρωμά της.

Που Μιγκ (13ος αι. Κίνα)

________________________

* Το βόδι είναι η αιώνια αρχή της ζωής· αλήθεια και πράξη. Σ’ ένα διάλογο ζεν κάποιος ρωτά: «Ποιος είναι ο Βούδας;» «Είναι σα να βρίσκεσαι πάνω στο βόδι και να ρωτάς που είναι το βόδι» του απαντούν.

Τα δέκα βόδια αναπαριστούν τα σταδιακά βήματα που χρειάζεται κανείς για να φτάσει στην αληθινή του φύση.

ΟΙ ΔΕΚΑ ΖΩΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΤΟ ΒΟΔΙ

(Του Κ’ ούο Αν Σιχ Γιουάν*)

______________________

* Τον 12ο αίώνα ο κινέζος βουδιστής Κ’ ούο Αν Σιχ Γιουάν (γιαπωνέζικα Κακουάν) εφκιαξε τις δέκα ζωγραφιές με το βόδι, βασιζόμενος σε παρόμοιες αρχαίες ταοϊστικές εργασίες, κι έγραψε σε πρόζα και σε στίχους τα ανάλογα κάτω από την κάθε ζωγραφιά. Ο Κούο Αν, στα γραφτά του αναφέρει επίσης κάποιον ζωγράφο και ποιητή ζεν, που έζησε στην εποχή του ή λίγο πριν από αυτόν, τον Τσιγκ Τσου (Σέκυο), ο όποιος έκαμε πέντε ζωγραφιές του βοδιού για να διδάξει μ’ αυτό τον τρόπο την πνευματική εξέλιξη. Στις ζωγραφιές αυτές υπάρχει μόνο το βόδι (δεν υπάρχει άνθρωπος), το οποίο από μαύρο που είναι στην πρώτη ζωγραφιά, σταδιακά ασπρίζει, μέχρι που φτάνει, στην πέμπτη ζωγραφιά, να μη φαίνεται καθόλου, κι ο κύκλος που το περιέχει να είναι κάτασπρος (κενός), χωρίς βόδι ή έχοντας το βόδι συγχωνευμένο με το Παν.

Επίσης υπήρξαν κι άλλοι που ζωγράφισαν το βόδι, σε έξη, σε οχτώ ή και σε δέκα ζωγραφιές, τελειώνοντας πάντα με το κενό. Ο Κ’ούο Αν θεώρησε ότι ήταν πιο σωστό να μην τελειώνει με το κενό. Γι’ αυτό έβαλε όγδοη τη ζωγραφιά του κενού, προσθέτοντας άλλες δύο ζωγραφιές μετά από τη ζωγραφιά του κενού, έτσι που να δείχνει την επιστροφή, κι ότι σημασία έχει η συνειδητοποίηση και η βίωση του κενού κι όχι η τελεσίδικη παραμονή σ’ αυτό.

Στο βοσκοτόπι αυτού του κόσμου αναμερίζω τα ψηλά χορτάρια και ζητώ το

βόδι.

Ακολουθώντας άγρια ποτάμια ή χαμένος πάνω στα πολύκλαδα δρομάκια

μακρινών βουνών

η δύναμή μου εξαντλήθηκε χωρίς να βρω το βόδι.

Ακούω μόνο των ακρίδων τα τριξίματα

μέσα στα δάση του βραδιού.

Μόνος στην ερημιά, χαμένος μες στα δάση ο άνθρωπος και ψάχνει όλο ψάχνει.

Ορμητικά νερά· βουνά απόμακρα και στράτες δίχως τέλος.

Εξαντλημένος και θλιμμένος. Πού να πάει;

Ακούει μόνο τα τζιτζίκια του βραδιού

να τραγουδούν μέσα στο δάσος των σφενδάμων.

Στην ακροποταμιά κάτω απ’ τα δέντρα βρίσκω ίχνη.

Ακόμα και ανάμεσα στα χόρτα που ευωδιάζουν βλέπω ίχνη.

Βαθιά στ’ απόμακρα βουνά υπάρχουν ίχνη.

Αυτά τα ίχνη δεν μπορούν να μείνουνε κρυμμένα από κάποιον

ακόμα κι αν κοιτά τον ουρανό.

Ακούω το τραγούδι τ’ αηδονιού.

Ζεστός ο ήλιος και γλυκό φυσά το αεράκι.

Πράσινες είναι οι ιτιές πάνω στην όχθη.

Εδώ το βόδι δεν μπορεί πια να κρυφτεί. Μα ποιος ζωγράφος

έφκιαξε κείνο το πελώριο κεφάλι

που το στολίζουν μεγαλόπρεπα δυο κέρατα;

Με την ενέργεια όλης του της ύπαρξης,

πιάνει εντέλει ο άνθρωπος το βόδι.

Μα πόσο άγρια είναι η θέληση του,

πόσο ατίθαση είναι η δύναμη του.

Πότε τραβάει προς τους βάλτους χαμηλά

και πότε χάνεται ψηλά στα ομιχλοσκέπαστα,

τ’ αδιαπέραστα βουνίσια μονοπάτια.

Είναι απαραίτητα μαστίγιο και σχοινί.

Αλλιώς το βόδι θα ξεφύγει μακριά

σε μονοπάτια δίχως τελειωμό.

Όταν σωστά κατευθυνθεί, θα ημερέψει*.

Τότε λυτό θ’ ακολουθήσει τον βουκόλο.

__________

* Θα ’βρει τη φυσική του ημεράδα.

Στο βόδι ανεβασμένος τώρα επιστρέφω αργά στην κατοικία μου.

Μελωδικά η φλογέρα μου ηχεί μέσα στο βράδυ.

Ποιμαίνω με τα δάχτυλα την αρμονία που πάλλει·

να ’μαι που κυβερνάω τον αιώνιο ρυθμό.

Όποιος ακούει αυτή τη μελωδία μ’ ακολουθεί.

Στο βόδι ανεβασμένος φτάνω σπίτι μου.

Είμαι γαλήνιος, και το ζώο, λεύτερο πια μπορεί ν’ αναπαυτεί.

Σ’ ανάπαυση μακάρια μας βρίσκει και τους δυο μας η αυγή.

Κάτω απ’ την αχυρένια στέγη μου εγκατέλειψα μαστίγιο και σχοινί.

Όλα είναι κενό· μαστίγιο και σχοινί και άνθρωπος και βόδι.

Την απεραντοσύνη τ’ ουρανού, ποιος θα μπορούσε να μετρήσει;

Πώς να υπάρξει μια χιονονιφάδα,

μέσα στη μανιασμένη πυρκαγιά;

Όταν σε τούτο το σημείο έχεις φτάσει,

το πνεύμα των αρχαίων σοφών σου φανερώνεται.

Μαστίγιο και σχοινί, βόδι και άνθρωπος, όλα βυθίζονται στο τίποτε.

Αυτός ο ουρανός είν’ αχανής· κανείς μεσάζων δεν μπορεί να τον λερώσει.

Πώς να υπάρξει μια χιονονιφάδα, μέσα στην μανιασμένη πυρκαγιά;

Τα χνάρια των αρχαίων πατριαρχών βρίσκοντ’ εδώ.

Μου πήρε βήματα πολλά, η επιστροφή στη ρίζα μου και στην πηγή μου.

Καλύτερα τυφλός να ήμουν και κουφός απ’ την αρχή.

Καλύτερα να έμενα στο σπίτι μου, αδιάφορος. Τι μου ’λειπε;

Το ρέμα και τα κόκκινα λουλούδια ήταν πάντα εδώ.

Το να γυρίσεις στην αρχή, να επιστρέψεις στην πηγή,

είν’ ένα βήμα ήδη καμωμένο.

Καλύτερα να μείνεις σπίτι σου· τυφλός, κουφός και δίχως φασαρίες.

Μες στην καλύβα καθισμένος ούτε καν

που νοιάζεται για όσα γίνοντ’ έξω.

Ο ποταμός σε ποια κατεύθυνση κυλά; Κανείς δεν ξέρει.

Και τα λουλούδια τούτα μ’ ένα τέτοιο

κόκκινο ζωηρό, για ποιόν υπάρχουν;

Γυμνόστηθος, ξυπόλητος, μπαίνει στην αγορά.

Πασαλειμμένος λάσπη, σκονισμένος, πόσο πλατιά χαμογελά.

Δεν έχει ανάγκη απ’ τη θαυματουργή

δύναμη των θεών, γιατί βαδίζει

και στ’ άγγιγμά του τα ξερά κλαδιά βγάζουνε άνθη.